زبان و ادبیات فارسی دوره متوسطه
 
زبان و ادبیات فارسی دوره متوسطه



محل درج آگهی و تبلیغات
 
نوشته شده در تاريخ توسط دبیر ادبیات فارسی
سوالات امتحان هماهنگ كشوري : ادبيات فارسي (3) رشته : ادبيات و علوم انساني

رديف سؤالات بارم
1 الف) بيان معني و مفهوم شعر و نثر : (4 نمره)
ـ معني و مفهوم ابيات و عبارات زير را به نثر روان بنويسيد . 
1ـ اي حيات عاشقان در مردگي                  دل نيابي جز كه در دل بردگي 


75/0
 2ـ صبر كردند تا از فرايض و سنن فارغ شد و به نوافل و فضايل نماز ابتدا كرد .  75/0
 3ـ گفت من از دست نعمت بخش تو           خورده ام چندان كه از شرمم دو تو 5/0
 4ـ بامدادان همه شيون به سر بام بريد           ز آتشين آب مژه موج شرر بگشاييد 5/0
 5ـ زين لاله ي بشكفته ي در دامن صحرا       هر لاله نشان قدم راه نوردي است 5/0
 6ـ از روي خاك سر به ميان سما كشيد         آن خنك باد پاي گسسته عنان برف 5/0
 7ـ براي من بالمره لاينحل بود  5/0
2 ب) معني واژگان : (2 نمره)
ـ معني واژه هاي خط كشيده شده را با توجه به جمله ي آنها بنويسيد .
1ـ بيت نغزي به خاطرم « قدسي »              ز اوستادي گزيده مي آيد 


25/0
 2ـ خسرو و بزرگان و مغني ها و اهل طرب در كرجي هاي نشسته اند . 25/0
 3ـ سالك بايد كه اول از علم شريعت آن چه مالابد است بياموزد و ياد گيرد . 25/0
 4ـ پيشاني اش به ديوار دهشت افتاد ، از پاي در آمد . 25/0
 5ـ پسري داشت صاحب فراست . 25/0
 6ـ مردمان را ز بهر ديدن پيل                       آرزو خاست زان چنان تهويل 25/0
 7ـ بلبل همي بخواند بر شاخسار بيد               سار از درخت سرو مرو را شد مجيب 25/0
 8ـ سيل خون از جگر آريد سوي بام دماغ        ناودان مژه را راه گذر بگشاييد 25/0
3 ج) درك مطلب : (2 نمره)
ـ به پرسش هاي ابيات زير پاسخ دهيد ؟
1ـ صبحگاهي سر خوناب جگر بگشاييد               ژاله ي صبح دم از نرگس تو بگشاييد
2ـ دل كبود است چو نيل فلك ار بتوانيد               بام خم خانه ي نيلي به تبر بگشاييد
3ـ هر كه داد او حسن خود را در مزاد                 صد قضايبد سوي او رو نهاد
4ـ دشمنان او را ز غيرت مي درند                 سوي نوآيين چمني خاستم
5ـ بال به پرواز بياراستم
الف) منظور از « خوناب جگر » و « نرگس تر » چيست ؟ 

 

 

 

 

5/0
 ب) خاقاني داغ داري دل را به چه چيزي مانند كرده است ؟ 5/0
 ج) در بيت چهارم دشمنان و دوستان چگونه رفتاري دارند ؟ 5/0

رديف سؤالات بارم
3 د) منظور از « نو آيين چمن » چيست ؟ 25/0
 هـ) در بيت چهارم چه آرايه اي به كار رفته است ؟ 25/0
4 د) دانش هاي ادبي : (3 نمره)
1ـ منظومه ي « گلشن راز » از كيست ؟ و در جواب سئوال چه كسي نوشته شده است ؟ 
5/0
 2ـ داستان تمثيلي طوطي و بازرگان پيش از مولوي در چه آثاري آمده است ؟ 75/0
 3ـ در كلمه ي « محكم » در شعر راز رشيد چه ايهامي ديده مي شود ؟ 5/0
 « پيمان برادري ات با جبل نور / چون آيه هاي جهاد ، محكم »
4ـ شاعران عصر انقلاب در چه قالب هاي « نو » طبع آزمايي كرده اند ؟ 5/0
 5ـ اثر مهم « ابوالفضل رشيد الدين ميبدي » را نام ببريد ؟ 25/0
 6ـ رمان (سه ديدار) نوشته كيست ؟ و در اين اثر به بازآفريني زندگي چه شخصيتي پرداخته است ؟  5/0
5 هـ ) خودآزمايي : (4 نمره)
1ـ مفهوم كنايي « سرد گشتن » و « گياه بام شدن » را در ابيات زير بنويسيد . 
الف) چون شنيد آن مرغ كان طوطي چه كرد           پسِ لرزيد ، اوفتاد و گشت سرد
ب) دانه پنهان كن ، به كلي دام شو                      غنچه پنهان كن ، گياه بام شو 
5/0
 2ـ در بيت زير چرا شاعر گل هايي را كه براي تماشاي شهيد آمده اند رنگ پريده توصيف مي كند ؟
« به تماشاي غنچه هاي شهيد        گل به رنگ پريده مي آيد » 5/0
 3ـ در عبارت زير « گستاخ » به چه مفهومي است ؟
« يكي از خاصكان كه در پيش وي گستاخ بود ، از وي سوال كرد ... » 25/0
 4ـ در بيت زير مقصود از « دريا » و « شبنم » چيست ؟
چون به دريا مي تواني راه يافت            سوي يك شبنم چرا بايد شتافت ؟ 5/0
 5ـ « پيغام هاي سرد » در بيت زير كنايه از چيست ؟
نه همچو من كه هر نفس از باد ز مهرير             پيغام هاي سرد دهد بر زبان برف 5/0
 6ـ منظور از عبارت زير چيست ؟
يكي شناخت آن كه نبود پس ببود .  25/0
 7ـ در بيت زير « گونه » و « اشك » به چه چيز تشبيه شده است ؟
« از رهروان سفر عشق در اين دشت              گلگونه سرشكي است اگر راه نوردي است » 5/0
 8ـ منظور از « گراني بردن » و « زمهرير» در عبارت زير چيست ؟
الف) برق خون كز مژه بر لب زد آبله كرد          زمهريري ز لب آبله ور بگشايد
ب) اكنون مشتي خاك پس من انداز تا گراني ببرم 5/0
 9ـ در بيت زير منظور از جوانمردي خورشيد چيست ؟
آب ز مهتاب ، زمين گرد تر          چشمه ز خورشيد جوان مردتد 5/0
 جمع نمرات 15

 

 

 

سوالات امتحان نهايي درس : ادبيات فارسي تخصصي رشته : ادبيات و علوم انساني

رديف سؤالات بارم

1 الف :معني واژه هاي مشخص شده را بنويسيد :
گهر بخشنده ي ابر تتق بند           زر افشاننده ي صبح شكر خند  
25/0
2 « كه در جو تامل و تنبه شناور است . » 25/0
3 گذشته از امانت ذاتي ، نمي خواهد مظلمه ي گزافه گويي و نارواگويي در حق ديگران را به گردن گيرد .  25/0
4 گفتم : « براي نزهت ناظران و فسحت حاضران ، كتاب گلستاني توانم تصنيف كردن » 25/0
5 در جمله ي : « در يك دستش ابريقي است . ابريق يعني چه ، 25/0
6 زليخا خواست كه ملامت را بر ايشان غرامت كند  25/0
7 « بهلول را گفتند : ديوانگان بصره را بشمار . گفت : از حيز شمار بيرون است . » 25/0
8 ز سر شعر گلنار گشود زود 25/0

9 ب : اشعار و عبارات زير را به نثر روان معني كنيد :
« به نام نقش بند صحفه ي خاك » 
25/0
10 گفت رفتم در هلاك جانور 25/0
11 « رساله ي « دارنامه » را بايد داري كرد و صاحبش را بر آن آويخت » 5/0
12 « كس ز آغاز و ز انجام جهان آگه نيست        اول و آخر اين كهنه كتاب افتاده است » 5/0
13 « اين جا همه اش ، در پرده بمانيد . » 5/0
14 « جمعي ظرفا به در خانه ي بخيلي رفتند تا از او چيزي اخذ كنند . » 5/0
15 نمرود گفت : « يا ابراهيم ، آتش تو را چرا نسوخت ؟ » ابراهيم گفت : « خداي ـ تعالي ـ مرا نگاه داشت . » 75/0
16 « فروهشت گيسو از آن كنگره        كه يازيد و شد تا به بن يك سره » 75/0
17 چاه مقنع است همه چاه خانه ها         انباشته به گوهر سيماب سان برف » 1
18 طرار پاسباني را كه به حراست بازار منصوب بود ، آواز داد . 1

19 پ  :درك مطلب :
مفهوم كنايي عبارت « كمر خدمت به طوع و رغبت بستن » چيست ؟ 
5/0
20 منظور از مصراع دوم بيت مقابل چيست ؟   « بترس از جهان دار يزدان پاك        خرد را مكن با دل اندر مغاك » 5/0
21 در عبارت مقابل « مركب چوبين » كنايه از چيست ؟        « اين مرد بر مركب چوبين نشست » 5/0
22 مقصود از « خوكان » و « قيمتي در لفظ دري » در بيت زير چيست ؟
من آنم كه در پاي خوكان نريزم         مر اين قيمتي در لفظ دري را 5/0
23 در بيت « چون جام شفق موج زند خون به دل من           با اين همه دور از تو مرا چهره ي زردي است »
شاعر علت زرد رويي خود را چه مي داند ؟ 5/0
24 در بيت « اگر يك ذره را بر گيري از جاي         خلل يابد همه عالم سراپاي مقصود از « سراپاي » چيست ؟ 5/0

رديف سؤالات بارم
25 چرا شاعر در بيت زير جهان را « سر به سر آيينه » مي داند ؟
« جهان را سر به سر آيينه مي دان          به هر يك ذره اي صد مهر تابان » 5/0
26 مفهوم كنايي « گياه بام شدن » را در بيت زير چيست ؟
« دانه پنهان كن ، به كلي دام شو          غنچه پنهان كن ، گياه بام شو » 5/0

27 ت :خودآزمايي
با توجه به مفهوم مصراع : « عطارد را دوات و خامه داده » چرا شاعر مي گويد : خداوند دوات و خامه را به عطارد داده است ؟ 
50/
28 منظور از عبارت « خام دسته خامه به دست » چيست ؟ 5/0
29 منظور از « گريبان دريده بودن گل » چيست ؟ 5/0
30 مقصود از عبارت « سنگ سراچه ي دل به الماس آب ديده مي سفتم » چيست ؟ 5/0
31 با توجه به بيت (از غم داغ گل رخان ، از خاك / لاله درخون تپيده مي آيد) علت سرخي لاله چيست ؟ 5/0
32 با توجه به بيت « تفسير لطيفي است ز پاكي دل كوه / اين چشمه كه از چشم دماوند گشوده است » آب لطيف چشمه گواه چيست؟ 5/0
33 مقصود از « كلام خام بدتر از طعام خام است » چيست ؟ 5/0
34 در عبارت « با اين همه ، به همه چيز پشت پا مي زدند » پشت پا زدند كنايه از چيست ؟ 5/0

35 ث :دانش هاي ادبي
انواع حماسه را نام ببريد .  
5/0
36 در بيت « باز آي كه چون برگ خزانم رخ زردي است          با ياد تو دمساز دل من دم سردي است »
مشبه به و وجه شبه را مشخص كنيد .  5/0
37 الف) اصل كتاب كليله و دمنه به چه زباني است ؟
ب) چه كسي آن را از پهلوي به عربي ترجمه كرد ؟ 5/0
38 دو اثر از آثار « نادر ابراهيمي » را نام ببريد ؟ 5/0
39 نام دو آرايه را در بيت « چشم نابينات را بينا كند             سينه ات را سينه ي سينا كند » بنويسيد .  5/0
40 الف) عرفان اسلامي مولود چيست ؟
ب) كلمه ي تصوف به معني فرقه اي خاص در چه قرني ظهور كرد ؟ 5/0

41 ج : حفظ شعر (پرسش هاي 34 و 35)
مصراع اول بيت زير را بنويسيد :
گر بنوازي به لطف ، ور بگدازي به قهر                . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .              5/0
42 جاهاي خالي را با كلمات مناسب پر كنيد .
زندگي گفت كه در خاك . . . . . . . . . . همه عمر / تا از اين گنبد  . . . . . . . . . . . دري پيدا شد  5/0
 جمع نمرات 20

 

 

 


باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : ادبيات فارسي (3) رشته : علوم تجربي و رياضي فيزيك  ساعت شروع : 8 صبح مدت امتحان : 80 قيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه ـ سالي واحدي تاريخ امتحان : 26/03/1382
دانش آموزان و داوطلبان آزاد استان سمنان در امتحانات نهايي نوبت دوم
سال تحصيلي 83- 1382 سازمان آموزش و پرورش استان سمنان

رديف سؤالات بارم

1 الف :واژه هاي مشخص شده زير را با توجه به متن معني كنيد . (2 نمره)
زال ، پدر رستم  هنگامي كه كار را سخت ديد ، با سه مجمر و سه تن از دانايان ، بر پشته اي بلند بر آمد .  
25/0
2 كدخدا با تحكم گفت : « اصلان بهتر ميدونه . اون هر چه بگه ، اون كار و مي كنيم . » 25/0
3 موي سر ماليده 25/0
4 سراسر كتاب بيهقي مشحون است از گفت و گوهاي اشخاص با يكديگر 25/0
5 زاغي بر درختي گشن خانه داشت  25/0
6 مردي تذرو كشته را پرواز داده 25/0
7 در چهار سالگي پشت قاش زين نشستم .  25/0
8 تا بار امانت مردانه در سفت جان كشد . 25/0

1 ب : ابيات و عبارات زير را معني كنيد : (6 نمره)
خروش آمد از باره ي هر دو مرد        تو گفتي بدريد دشت نبرد 
5/0
2 نيك كوفته شد و پاي راست افگار شد . 5/0
3 وقت است تا برگ سفر بر باره بنديم          دل بر عبور از سد خار و خاره بنديم  1
4 خاك سيه بر سر او كز دم تو تازه نشد          يا همگي رنگ شود يا همه آوازه شود 1
5 مطوقه گفت : « اين ستيزه روي در كار ما به جد است و تا از چشم اونا پيدا نشويم دل از ما بر نگيرد . 75/0
6 بر دوش زمانه لحظه ها سنگين بود ... 5/0
7 حق تعالي چون اصناف موجودات مي آفريد ، وسايط گوناگون در هر مقام بر كار كرد .  75/0
8 زي تير نگه كرد و پر خويش بر او ديد . . . 25/0
9 آن روي از آسمان آتش مي باريد . 25/0
10 مشدي بابا گفت : « پس زنيكه ديوونه شده كه اين جوري داره خودشو لت و پار مي كنه ؟ » 25/0
11 لباس نظامي فوق العاده گشادي به تن داشت كه بر اندام لاغرش زار مي زد . 25/0

1 ج : درك مطلب : (4 نمره)
در بيت « اي مرخ سرح ! عشق ز پروانه بياموز    كان سوخته را جان شد و آواز نيامد » مراد از « مرغ سحر » و « پروانه » چيست ؟ 
1
2 با توجه به عبارت ؛ معني قسمت مشخص شده را بنويسيد ؟
خواجه احمد او را گفت : در همه ي كارها نانمامي ، وي نيك از جاي بشد .  5/0
3 منظور از « لب ديوار دل » در بيت : « شب ، دو صف از يا كريم / بال به بال نسيم / از لب ديوار دلت پر كشيد » چيست ؟ 5/0
4 در بيت : « كسي كه نقطه ي آغاز هر چه پرواز است        تويي كه در سفر عشق خط پاياني » « خط پايان » و « نقطه آغاز » به چه معاني آمده است ؟ توضيح دهيد ؟ 1
5 در بيت زير شاعر براي دل خود چه صفاتي را بر مي شمارد ؟
هر چند كه از آينه بي رنگ تر است           از خاطر غنچه ها دلم تنگ تر است 5/0


رديف سؤالات بارم
6 با توجه به بيت به سوال زير پاسخ دهيد :
« بي سر و پا گداي آن جا را / سر ز ملك جهان گران بيني » منظور از سر گراني چيست ؟ 5/0

1 د : خود آزمايي ( 4 نمره )
با توجه به فيلم نامه « كمال الملك » شخصيت « تدين » و « رضا خان » را چگونه ارزيابي مي كنيد ؟  
5/0
2 آيا داستان « گل دسته ها و فلك » داستاني نمادين است ؟ چرا ؟  5/0
3 دورن مايه ادبيات پايداري چيست ؟ دو مورد ذكر كنيد .  5/0
4 در مصرع « به سوي بلوغ مي خزد و آن گاه كه تاج بر سرش نهادند / . » منظور از « تاج » چيست ؟ 5/0
5 مقصود از « مدد لعل لب » در بيت زير چيست ؟
« روي كسي سرخ نشد بي مدد لعل لبت          بي تو اگر سرخ بود از اثر غازه شود » 5/0
6 محوري ترين پيام داستان منظوم « زاغ و كبك » جامي چيست ؟ 5/0
7 مقصود از بيت زير چيست ؟
« بر دل موسي سخن ها ريختند       ديدن و گفتن به هم آميختند » 5/0
8 در بيت زير « شب » و « شب رو » نماد چه چيزهايي است ؟
« ديدم شبان خفته را تب دار ديدم         بر خفته ي شب ، شبروي بيدار ديدم » 5/0

1 هـ : دانش هاي ادبي : (3 نمره)
منظور از زوايه ي ديد چيست ؟ 
5/0
2 عرفان در آغاز قرن و با ظهور كدام شاعر موضوع عمده ي اشعار شاعران گرديد ؟ 5/0
3 دو اثر از « پرويز خرسند » را نام ببريد ؟ 5/0
4 درون مايه مثنوي هاي هفت اورنگ سروده ي جامي چيست ؟ 5/0
5 آرايه هاي بيت زير را بيان كنيد ؟ (دو مورد)
بر خاك بيفتاد و بغلتيد چو ماهي         وان گاه پر خويش گشاد از چپ و از راست 5/0
6 در بيت زير واژگان سازنده ي جناس را مشخص كنيد و نوع آن را بنويسيد .
ابر بهاري را فرموده تا بنات نبات در مهد زمين بپرورد .  5/0

1 و : حفظ شعر : (1 نمره)
مصراع اول بيت زير را بنويسيد :
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .             اجر صبري است كزان شاخ نباتم دادم 5/0
2 بيت زير را كامل كنيد :
پيش صاحب نظران . . . . . . . . . . . باد است          بلكه آن است . . . . . . . . . . . . . . كه ز ملك آزاد است  5/0
 جمع نمرات   20

 

 
سوالات امتحان نهايي درس : ادبيات فارسي (3)
(سالي ـ واحدي) رشته : علوم تجربي و رياضي فيزيك  ساعت شروع : 8 صبح مدت امتحان : 80 قيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه ـ سالي واحدي تاريخ امتحان : 19/03/1382
دانش آموزان و داوطلبان آزاد استان سمنان در امتحانات نهايي نوبت دوم
سال تحصيلي 82- 1381 سازمان آموزش و پرورش استان سمنان

رديف سؤالات بارم

1 الف : لغات و تركيبات مشخص شده زير را با توجه به متن معني كنيد :
اطفال شاخ را به قدوم موسم ربيع كلاه شكوفه بر سر نهاده  
25/0
2 « دمده شدن » چه معنايي دارد ؟ (در اين روزگار نو كه ما كلاه پهلوي رو باب كرديم ؛ گذاشتن اين كلاه دمده سر بر باد ده چه معنا داره ؟) 25/0
3 سراسر كتاب بيهقي مشحون است از گفت و گوهاي اشخاص با يكديگر 25/0
4 هست در هر ثقبه آوازي دگر              زير هر آواز او رازي دگر . . . 25/0
5 زاغ با خود انديشيد كه بر اثر ايشان بروم . 25/0
6 عالم ثناگوي جلال همت او ، 25/0
7 نه گرما نه سرما و نه بادهاي تند ـ كه گاهي قيه مي كشيدند ـ هيچ كدام اين ها را احساس نمي كرد . 25/0
8 ملت عشق از همه دين ها جداست             عاشقان را ملت و مذهب خداست 25/0

1 ب : ابيات و عبارات زير را معني كنيد :
خروش آمد از باره ي هر دو مرد        تو گفتي بدريد دشت نبرد 
5/0
2 مدير مدام پاپي مي شد و هي داد مي زد ... 25/0
3 « ... و از بسياري نكت چيزي را كه در او كراهيتي نبود مي فرستاد فرود سراي » 75/0
4 ... بايد در بوته ي آزمايش گذاشته شود . 25/0
5 دريا دلان راه سفر در پيش دارند        پا در ركاب راهوار خويش دارند 1
6 مرا تا عشق صبر از دل براندست         بدين اميد جان من بماندست 5/0
7 مردي به مردي دشنه بر بيداد بسته          در خامشي ها قامت فرياد بسته 75/0
8 فردا كه گل زخم ها را عشاق شاهد بگيرند         واحسرتا تا نيست اي دل ، زخمي گواه من و تو 1
9 مي ديد كه او در بند خودش نيست . 5/0
10 « از شنيدن اسم شهر قند در دلم آب مي شد . » 25/0
11 « جبرئيل گفت : خداوندا ، خاك تن در نمي دهد . » 25/0

1 پ : درك مطلب :
در عبارت « يكي از صاحب دلان سر به جيب مراقبت فرو برده بود ، سر به جيب مراقبت فرو بردن كنايه از چيست ؟ 
5/0
2 با توجه به عبارت زير ، منظور از « اين خراب شده » چيست ؟
مشدي طوبا جواب نداد . مشدي حسن گفت : « اگه يه روز من تو اين خراب شده نباشيم ، حيووني بايد از تشنگي جونش در بياد ،  25/0
3 در عبارت زير منظور از جمله ي « هنر آن بود » چيست ؟
هنر آن بود كه كشتي هاي ديگر به او نزديك بودند . 25/0


رديف سؤالات بارم
4 منظور از « روزه به دهن » در عبارت زير چيست ؟
علف نايافت و ستوران لاغر و مردم روزه به دهن ، در راه 25/0
5 در بيت « جانان من اندوه لبنان كشت ما را               بشكست داغ دير ياسين پشت ما را »
مراد از « داغ دير ياسين » چيست ؟ 25/0
6 با توجه به سروده ي زير به پرسش ها پاسخ دهيد .
« آري ، زمان فره ي جواني را مي پژمرد / بر ابروان زيبا ، شيارهاي موازي در مي افكند . »
الف) نمونه ي فره ي جواني كدام است ؟                     ب) مصداق پژمردگي در اين شعر چيست ؟ 5/0
7 منظور شاعر از مصراع دوم بيت چيست ؟
نسوزد جان من يك باره در تاب           كه اميدت زند گه گه بر او آب 5/0
8 در بيت زير « روي سرخ شدن » كنايه از چيست ؟
روي كسي سرخ نشد ، بي مدد لعل لبت          بي تو اگر سرخ بود از اثر غازه شود . 25/0
9 با توجه به درس « از ماست كه بر ماست » در بيت زير ، « عقاب » نماد چه كسي است ؟
« روزي ز سر سنگ عقابي به هوا خاست        و اندر طلب طعمه پر و بال بياراست » 25/0
10 در بيت زير چرا شاعر ساز شكسته را خوش آهنگ تر مي داند ؟
بشكن دل بي نواي ما را اي عشق             اين ساز شكسته اش خوش آهنگ تر است 5/0
11 با توجه به دو بيت زير پاسخ دهيد .
« وحي آمد سوي موسي از خدا / بنده ي ما را ز ما كردي جدا
تو براي وصل كردن آمدي / ني براي فصل كردن آمدي »
رسالت پيامبران در چيست ؟ 5/0

1 ت : خود آزمايي :
مصراع « همه دل پر از باد و لب پرزپند » بيانگر چه حالتي است ؟ 
5/0
2 در عبارت زير منظور از « لمس شد » چيست ؟
نصف تنش لمس شد .   25/0
3 هدف « بيهقي ، از آوردن حكايت هاي مناسب در خلال حوادث چيست ؟ (دو مورد را ذكر كنيد .) 5/0
4 در بيت زير شاعر چه پيامي دارد ؟
فرمان رسيد اين خانه از دشمن بگيريد        تخت و نگين از دست اهريمن بگيريد 5/0
5 در شعر زير ، شاعر ، روشنايي چشم جانباز را به چه چيزي تشبيه كرده است ؟
« صبح ، دو مرغ رها / بي صدا / صحن دو چشمان تو را ترك كرد » 25/0
6 با توجه به بيت « بازگشت و دفتر خود باز كرد          وصف او بر قدر فهم آغاز كرد »
مراد از « دفتر خود باز كرد » چيست ؟ 5/0
7 از دو بيت زير چه پيامي دريافت مي كنيد ؟
عاقبت از خامي خود سوخته         رهروي كبك نياموخته
كرد فرامش ره و رفتار خويش        ماند غرامت زده از كار خويش 5/0
8 عبارت « نامه ي برادر با من همان كرد كه شعر و چنگ رودكي با امير ساماني ! » به چه ماجرايي اشاره دارد ؟ 5/0
9 خداوند در بيت « من نكردم خلق تا سودي كنم        بلكه تا بر بندگان جودي كنم » سبب خلقت را چه مي داند ؟ 5/0

 
باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : ادبيات فارسي
تخصصي ( سالي ـ واحدي) رشته : ادبيات و علوم انساني  ساعت شروع : 8 صبح مدت امتحان : 90 قيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 19/03/1382
دانش آموزان و داوطلبان آزاد استان سمنان در امتحانات نهايي نوبت دوم
سال تحصيلي 82- 1381 سازمان آموزش و پرورش استان سمنان

رديف سؤالات بارم

1 الف : معني و مفهوم عبارت ها و بيت هاي زير را به نثر روان بنويسيد . (پرسش هاي 1 تا 8)
قمري ريخته بالم ، به پناه كه روم ؟           تا به كي سر كشي ، اي سرو خرامان از من ؟ 
1
2 به فراست صادق دانست كه حال چيست . 5/0
3 تفرج كنان بيرون رفتيم ، در فصل ربيعي كه صولت برد آرميد بود و اوان دولت ورد رسيده . 1
4 باز آي كه چون برگ خزانم رخ زردي است        با ياد تو دمساز دل من دم سردي است 5/0
5 پسنده ست باز دهد عمار و بوذر                      كند مدح محمود مر عنصري را 1
6 وين بوم محنت از پي آن تا كند خراب                بر دولت آشيان شما نيز بگذرد 75/0
7 از روي خاك سر به ميان سما كشيد                   آن خنگ باد پاي گسسته عنان برف 75/0
8 دل روح ا... به حدت گرم بود « كه آتشي كه نميرد ، هميشه در دل او بود . » 5/0
9 ب : درك مطلب : (پرسش هاي 9 تا 12)
به سوالات مربوط به ابيات زير پاسخ دهيد ؟
حرف درويشان بدزدد مرد دون             تا بخواند بر سليمي زان فسون
كار مردان روشني و گرمي است            كار دونان حيله و بي شرمي است
جامه پشمين از براي كد كنند               بومسيلم را لقب احمد كنند
الف) كار مردان حق چيست ؟                                ب) كار افراد پست چيست ؟
ج) بومسيلم چه كسي است ؟                                  د) اين داستان چه پيامي دارد ؟ 2
10 با توجه به مفهوم بيت : « درخت تو گر بار دانش بگيرد           به زير آوري چرخ نيلوفري را »
شاعر در چه صورتي انسان را پيروز مي داند ؟ 5/0
11 در بيت « عبير آميز انفاس بهاري           زبور آموز كبك كوهساري »
منظور از « عبير آميز انفاس بهاري » كيست ؟ 5/0
12 با توجه به مفهوم بند شعر : « زمين به ما آموخت : ز پيش حادثه بايد كه پاي پس نكشيم ،
                                    مگر كم از خاكيم‌ ؟ نفس كشيد زمين ، ما چرا نفس نكشيم ؟ » پاسخ دهيد .
1ـ چه چيزي را آدمي بايد از زمين بياموزد ؟
2ـ چرا شاعر واژه ي « زمين / خاك » را به كار مي برد ؟ 1
13 پ : خود آزمايي (پرسش هاي 13 تا 20)
منظور شاعر از « حجله ي سبز » در بيت زير چيست ؟
« آيينه ي عرياني زيباي معاني است                اين حجله سبزي كه خداوند گشوده است » 5/0
14 اصحاب صفه و تابعين چه كساني بوده اند ؟ 5/0


رديف سؤالات بارم
15 چرا شاعر در بيت زير جهان را « سر به سر آيينه » مي داند ؟
« جهان را سر به سر آيينه مي دان          به هر يك ذره اي صد مهر تابان » 5/0
16 مفهوم كنايي « گياه بام شدن » را در بيت زير چيست ؟
« دانه پنهان كن ، به كلي دام شو          غنچه پنهان كن ، گياه بام شو » 5/0
17 منظور از عبارت « خام دست خامه به دست » چيست ؟ 5/0
18 در داستان بازرگان و طرار ، عكس العمل بزاز در برابر سرقت اموالش چه بود ؟ 5/0
19 ـ بيت : با صبا در چمن لاله سحر مي گفتم           كه : «‌ شهيدان كه اند اين همه گلگون كفنان »
با كدام يك از ابيات زير تناسب معنايي دارد ؟
الف) زين لاله ي بشكفته در دامن صحرا                  هر لاله نشان قدم راه نوردي است
ب) چون جام شفق موج زند خون به دل من             با اين همه دور از تو مرا چهره زردي است
ج) يا خون شهيدي است كه جو شد ز دل خاك        هر جا كه در آغوش صبا غنچه وردي است
د) از راهروان سفر عشق در اين دشت                    گلگونه سر شكي است اگر راه نوردي است 5/0
20 در مصراع : « به يك كرامت آبي نگاه دوخته ايد » كرامت آبي يا آسمان مظهر و نماد چيست ؟ 5/0
21 ت : دانش هاي ادبي (پرسش هاي 21 تا 27)
مجموعه شعر « پاليزبان » از كيست ؟ 25/0
22 در بيت : « بر گل سرخ از نم اوفتاده لآلي     همچون عرق بر عذار شاهد غضبان » كدام آرايه ي برجسته ي ادبي به كار رفته است ؟ 25/0
23 موضوع كتاب « انسان كامل » چيست ؟ و در چه قرني نوشته شده است ؟ 5/0
24 « ستايش آزادي و آزادگي ،‌ محكوم كردن استبداد ، طرح اسوه هاي تاريخي به ويژه تاريخ اسلام » از ويژگي هاي چه نوع ادبياتي است ؟ 5/0
25 در شعر سپيد زير يك شبكه ، آرايه ي مراعات نظير مشخص كنيد :
به گونه‌ي ماه نامت / زبان زد آسمان‌ها بود / و پيمان برادري‌ات / با جبل نور / چون آيه‌هاي جهاد / محكم 5/0
26 دو مورد از عناصر داستان را نام ببرد . 5/0
27 در بيت « به تماشاي غنچه هاي شهيد / گل به رنگ پريده مي آيد » چه آرايه هايي وجود دارد ؟ دو مورد را بنويسيد . 5/0
28 ث : معني واژه هاي مشخص شده را در پرسش هاي 28 تا 33 بنويسيد .
موجه ي اين محيط ، طوفان زاست         گر به چشم آرميده مي آيد 25/0
29 و ساعتي بعد / در باران متواتر پولاد / بريده بريده / افشا شدي 25/0
30 ياد آريد اي مهان ازين مرغ زار          يك صبوحي در ميان مرغزار 5/0
31 چو از ابر بينم همي با دونم            ندانم كه نرگس چرا شد دژم ؟ 25/0
32 «‌ همان رخش رخشان سوي خانه شد          چنين با خداوند بيگانه شد » 25/0
33 « تا بر جايم سخن حق ناچار بگويم و به تملق و زرق مشغول نشوم و به افتعال و شعبده قضاي آمده باز نگردد . » 5/0
34 ج : حفظ شعر (پرسش هاي 34 و 35)
جاي نقطه چين ها را با كلمات مناسب پر كنيد .
بي ته هر كس . . . . . . . . . لب گشايه             رخش از خون دل هرگز . . . . . . . . . . . . .  5/0
35 جاي خالي را در مصراع هاي زير پر كنيد /
الف) تاب . . . . . . . . . . مي دهد طره مشك ساي تو                   ب) هفت اختر . . . . . . . . . . . كاين خاكيان را مي خورند 5/0
 جمع نمرات 20

 

 


باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : ادبيات فارسي
تخصصي رشته : ادبيات و علوم انساني  ساعت شروع : 10:30 صبح مدت امتحان : 90 قيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 12/10/1381
دانش آموزان و داوطلبـان آزاد استـان سمنـان در امتحــانـات نهـايـي دي ماه 1381 اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

رديف سؤالات بارم
1 عبارت زير را معني كنيد .
« بي آن كه مخدوم خود را خيانتي كرد ، دل اين سلطان مسعود را نگاه داشت » 
1
2 عبارت زير را معني كنيد .
كسي از متعلقان منش بر حسب واقعه مطلع گردانيد كه فلان عزم كرده است كه بقيت عمر معتكف نشيند 1
3 معني عبارت : « اگر مرا قوي دل گرداني و از بأس او ايمن كني ، با تو بيايم » چيست ؟ 5/0
4 عبارت زير را به فارسي روان امروزي معني كنيد .
« به فراست صادق دانست كه حال چيست . » 5/0
5 بيت هاي شماره هاي 5 تا 12 را به نثر روان معني كنيد .
گر رو به تو آورده ام از روي نيازي است              ور درد سري مي دهمت از سر دردي است  
5/0
6 سرشار ز شيريني شهد خويش خويش است           اين غنچه كه لب را به شكر خند گشوده است 5/0
7 كرم كاندر چوب زاييده است حال                       كي بداند چوب را وقت نهال 5/0
8 يك دو پندش داد طوطي بي نفاق                        بعد از آن گفتش سلام الفراق 5/0
9 « در عدم هم ز عشق ، بويي هست                       گل ، گريبان دريده مي آيد . » 5/0
10 اين نوبت از كسان به شما ناكسان رسيد                 نوبت ز ناكسان شما نيز بگذرد 5/0
11 گل اگر چه هست ، بس صاحب جمال                  حسن او در هفته اي گيرد زوال 5/0
12 مانند پنبه دانه كه در پنبه تعبيه است                       اجرام كوه هاست نهان در ميان برف 5/0
13 با توجه به مفهوم بند شعر : « زمين به ما آموخت : ز پيش حادثه بايد كه پاي پس نكشيم ،
                                    مگر كم از خاكيم ؟ نفس كشيد زمين ، ما چرا نفس نكشيم ؟ » پاسخ دهيد ؟
1ـ چه چيزي را آدمي بايد از زمين بياموزد ؟
2ـ چرا شاعر واژه ي « زمين / خاك » را به كار مي برد ؟ 1
14 با توجه به جمله ي زير « نگاه امام خميني » چگونه بود ؟
آدمي زاد مي توانست نگاه اين يكي را در چله ي كمان بنشاند و به سوي دشمن پرتاب كند . » 5/0
15 با توجه به شعر
« تو آن راز رشيدي / كه روزي فرات / بر لبت آورد / و كنار درك تو / كوه از كمر شكست »
به سوالات زير پاسخ دهيد .
الف) بخش اول شعر به چه حادثه اي اشاره دارد ؟(5/0)
ب) منظور از « كوه » در شعر بالا كيست ؟ (5/0)
ج) شعر اشاره به چه حديثي دارد ؟ (حديث يا معني حديث ) (5/0) 5/1
16 بيت زير اشاره به چه داستاني است ؟
نوح و موسي را نه دريا يار شد            نه بر اعداشان به كين قهار شد ؟ 1


رديف سؤالات بارم
17 با توجه به مفهوم بيت : « درخت تو گر بار دانش بگيرد           به زير آوري چرخ نيلوفري را »
شاعر در چه صورتي انسان را پيروز مي داند ؟ 5/0
18 منظور شاعر از « حجله ي سبز » در بيت زير چيست ؟
آيينه ي عرياني زيباي معاني است          اين حجله سبزي كه خداوند گشوده است 5/0
19 مفهوم كنايي « سرد گشتن » و « گياه بام شدن » را در ابيات زير بنويسيد .
1ـ چون شنيد آن مرغ كان طوطي چه كرد           پس بلرزيد ، اوفتاد و گشت سرد
2ـ دانه پنهان كن ، به كلي دام شو          غنچه پنهان كن ، گياه بام شو 5/0
20 بيت « در او در جمع گشته هر دو عالم      گهي ابليس گردد گاه آدم » در وصف چيست ؟ 5/0
21 بيت زير اشاره به چه ماجرايي است ؟
دلم شكسته تر از شيشه هاي شهر شماست       شكسته باد كسي كاين چنينمان مي خواست 5/0
22 عذر آوري مرغان در داستان « سي مرغ و سيمرغ » بيانگر چيست ؟ 5/0
23 با خواندن سفر نامه ها چه شناختي از سرزمين ها به ما مي دهد ؟ 1
24 در داستان تمثيلي طوطي و بازرگان مولوي : طوطي و قفس نماد چيست ؟ 5/0
25 موضوع عرفاني كتاب منطق الطير در چه قالب شعري سروده شده است ؟ 25/0
26 ابزار اصلي كار طنز پرداز در چيست ؟ 25/0
27 اگر غرض از « گل هاي گلستان » داستان هاي گلستان باشد ، چه آرايه اي به كار رفته است ؟ 25/0
28 در بيت : « باد در سايه ي درختانش / گسترانيده فرش بوقلمون ، گروه هاي اسمي : « باد » و « فرش بوقلمون » داراي چه آرايه‌هايي هستند و غرض از « فرش بوقلمون » چيست ؟ 75/0
29 كلمه هاي مشخص شده در شماره هاي 29 تا 34 را  معني كنيد .
چو صيتش در افواه دنيا فتاد             تزلزل در ايوان كسر افتاد 
25/0
30 كمندي به فتراك زين برببست         بر آن باره ي پيل پيكر نشست 25/0
31 گفت : « بهفلان مشرع از مشارع دجله ، ملاحي ، خواستي ، 25/0
32 آن معاندان نابه كار و خونخوار را به قعر اسفل دركات دوزخ فرستادند . 5/0
33 تا يكي از دوستان كه در كجاوه انيس من بودي و در حجره جليس ، به رسم قديم از در در آمد 25/0
34 جمعي ظرفا به در خانه ي بخيلي رفتند تا از او چيزي اخذ كنند . 5/0
35 جاي خالي را در مصراع هاي زير پر كنيد .
الف) تاب . . . . . . . . . . . . . مي دهد طره مشك ساي تو             
ب) هفت اختر . . . . . . . . . . . كاين خاكيان را مي خورند. 5/0
36 بيت زير را كامل كنيد .
يكي برزيگري . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
                                             به چشم خون فشان آلاله مي كشت 5/0
 جمع نمرات  20

 

 


باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : ادبيات فارسي (3)
(سالي ـ واحدي) رشته : علوم تجربي و رياضي فيزيك  ساعت شروع : 8 صبح مدت امتحان : 75قيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 19/06/1381
دانش آموزان و داوطلبـان آزاد استـان سمنـان در امتحــانـات نهـايـي دوره تابستاني سـال تحصيلي 81- 80 اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي
سازمان آموزش و پرورش استان سمنان

رديف سؤالات بارم
الف لغات و تركيبات مشخص شده ي زير را معني كنيد .
1ـ عصاره ي تا كي به قدرت او شهد فايق شده 
25/0
 2ـ ... آن چاكر را لت زدي . 25/0
 3ـ از هر كران بانگ رحيل آيد به گوشم             بانگ از جرس برخاست واي من خموشم 25/0
 4ـ بسيار مي كوشيدند لرد استرابري را متقاعد كنند . 25/0
 5ـ آن جا به رغم باد صبا مي فرستمت . 25/0
 6ـ بق كرده بود . 25/0
 7ـ پي گيري جنحه و جنايت 25/0
 8ـ زين نمط بيهوده مي گفت آن شبان 25/0
ب ابيات و عبارات زير را به نثر روان معني كنيد .
1ـ اي از بر سدره شاهراهت         وي قبه ي عرش تكيه گاهت 
1
 2ـ از عكس رياحين او پر زاغ چون دم طاووس نمودي و در پيش جمال او دم طاووس به پر زاغ مانستي 1
 3ـ تا به جايي رسي كه مي نرسد              پاي اوهام و پايه ي افكار  75/0
 4ـ تا خويشتن را ضيعتكي حلال خرند و فراخ تر بتوانند زيست . 75/0
 5ـ نهادند پيمان ، دو جنگي كه كس           نباشد در آن جنگ ، فرياد رس 5/0
 6ـ گوشش به اين حرف ها بدهكار نيست . 5/0
 7ـ چه باشد گر خورم صد سال تيمار          چو بينم دوست را يك روز ديدار 5/0
 8ـ اگر حق ـ تعالي ـ را با اين قالب سر و كاري باشد يا تعبيه اي دارد در ين موضع تواند داشت . 5/0
 9ـ واژه ي معين شده را معني كنيد .
گفت : با آن كس كه ما را آفريد              اين زمين و چرخ از او آمد پديد 25/0
 10ـ معني جمله ي قسمت مشخص شده را بنويسيد .
در خبر است از سرور كاينات . . . 25/0
ج درك مطلب :
1ـ منظور از « عنان قلم را در اختيار داشته » چيست ؟ 
5/0
 2ـ « شاهين تيز بال افق ها بودم » چه مفهومي دارد ؟ 5/0
 3ـ مفهوم كلي جمله ي زير چيست ؟
« وقتي توجهات عامه فرو كش كرد . » 5/0
 4ـ مفهوم كلي جمله ي زير چيست ؟
« از گزند داس دروگر وقت ، هيچ روينده را زنهار نيست » 5/0
 
رديف سؤالات بارم
 5ـ در عبارت « مي بيني كدخدا چه خاكي به سرم شد ، منظور از قسمت مشخص شده چيست ؟ 5/0
 6ـ مفهوم كلي بيت زير را بنويسيد .
« شود آسان ز عشق كاري چند              كه بود نزد عقل بس دشوار » 5/0
 7ـ جمله ي « هر يك خود را مي كوشيد » بر كدام صفت ناپسند اشاره دارد ؟ 5/0
 8ـ « سرپر » در عبارت مقابل يعني چه ؟ « در اين دو شهر تنها يك سرپري زديم » 5/0
د خود آزمايي :
1ـ با توجه به بيت زير به سوال پاسخ دهيد :
« آفتاب ، خار و خس ، مزرعه ي چشم تو »
چرا شاعر ،‌ آفتاب را خار و خس چشم جانباز مي داند ؟ 
5/0
 2ـ با توجه به بيت « بازگشت و دفتر خود را باز كرد        وصف او بر قدر فهم آغاز كرد »
مراد از « دفتر خود باز كرد » چيست ؟ 5/0
 3ـ منظور از بيت « بر قدم او قدمي مي كشيد            و ز قلم او رقمي مي كشيد » چيست ؟ 5/0
 4ـ منظور شاعر از مصراع اول بيت زير چيست ؟
قابيليان بر قامت شب مي تنيدند          هابيليان بوي قيامت مي شنيدند 5/0
 5ـ منظور از تركيب مشخص شده در بيت زير چيست ؟
از مضيق حيات در گذري        وسعت ملك لامكان بيني  5/0
 6ـ مفهوم كنايه ي مقابل چيست ؟  « خود گنبد « چنگي به دل نمي زد » 5/0
 7ـ مراد شاعر از « تخت و نگين » و « اهريمن » در بيت زير ، چيست ؟
« فرمان رسيد اين خانه از دشمن بگيريد          تخت و نگين از دست اهريمن بگيريد » 5/0
 8ـ مصراع « همه دل پر از باد و لب پر ز پند » بيانگر چه حالتي است ؟ 5/0
هـ دانش هاي ادبي (درآمدها ـ تاريخ ادبيات ـ آرايه ها) :
1ـ عرفان در آغاز كدام قرن و با ظهور كدام شاعر موضوع عمده ي اشعار شاعران گرديد ؟ 
5/0
 2ـ آثار زير از چه كساني است ؟
الف‌) سو و شون                         ب) جنگ و صلح 5/0
 3ـ منظور از زاويه ي ديد چيست ؟ 5/0
 4ـ شهرت عمده ي سيد احمد هاتف اصفهاني به سرودن كدام قالب شعري است و با چه مضموني ؟ 5/0
 5ـ در بيت زير يك تقابل بين واژگان را بنويسيد ؟
در حق او مدح و در حق تو ذم            در حق او شهد و در حق تو سم 5/0
 6ـ در بيت زير بارزترين آرايه ي حماسي چيست ؟
ز سم ستوران در آن پهن دشت            زمين شش شد و آسمان گشت هشت 5/0
و جاهاي خالي را كامل كنيد :
1ـ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .        و اندر آن ظلمت شب آب حياتم دادند 
5/0
 2ـ ساقيا بده . . . . . . . . . . . زان شراب روحاني     تا دمي بر آسايم زين . . . . . . . . . . . . ظلماني 5/0
 جمع نمرات 20

 


باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : ادبيات فارسي (3) رشته : علوم تجربي و رياضي‌ فيزيك ساعت شروع : 8 صبح مدت امتحان : 75 دقيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 06/03/1381
دانش آموزان و داوطلبـان آزاد استـان سمنـان در امتحــانـات نهـايـي نوبت دوم سـال تحصيلي 81- 80 اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

رديف سؤالات بارم
الف لغات و تركيبات مشخص شده زير را معني كنيد .
1ـ وظيفه روزي به خطاي منكر نبرد . 2
 2ـ مدتي با قفل كندوكو كرديم .  
 3ـ وقت است تا برگ سفر بر باره بنديم . 
 4ـ آري ، زمان فره جواني را مي پژمرد . 
 5ـ بر خود مي ژكيد . 
 6ـ كبوتران فرمان وي بكردند . 
 7ـ مطوقه و يارانش مطلق و ايمن بازگشتند . 
 8ـ آدمي به هر جا مي رود گمان مي كند به غايت القصواي مقصود خود رسيده است . 
ب ابيات و عبارات زير را به نثر روان معني كنيد . بيت زير را معني كنيد .
1ـ سنگين شد اي دل ، دل من ،‌ بار گناه من و تو           صبح آمد اما نشد صبح ، شام سياه من و تو 
1
 2ـ باران رحمت بي حسابش همه را رسيده و خوان نعمت بي دريغش همه جا كشيده . 1
 3ـ گرفتند زان پس دوال كمر         دو اسب تگاور فرو برده سر 75/0
 4ـ موش با دُهايِ تمام و خرد بسيار گرم و سرد روزگار ديده ، ... 75/0
 5ـ « نگويم كه مرا سخت دربايست نيست . » 5/0
 6ـ وقت است تا برگ سفر بر باره بنديم             دل بر عبور از سد خار و خاره بنديم 5/0
 7ـ پر زنان در پرتو مطلوب شد      شمع غالب گشت و او مغلوب شد 5/0
 8ـ « اهمال جانب من جايز نشمردي » 5/0
 9ـ بر قدم او قدمي مي كشيد       وز قلم او رقمي مي كشيد  25/0
 10ـ « من اين نپذيرم و در عهده اين نشوم . » 25/0
ج درك مطلب :
1ـ با توجه به عبارت زير به سوالات پاسخ دهيد :
آن روزها من يك شاگرد مدرسه ي ساده بودم ، آدم دربار ؛ خبط و خطايم با خودم بود . امروز معلم ، آشناي مردم ؛ مردمي كه براي نقاش باشي خودشان حكايت ها ساخته اند . افسانه هايي به حق زيباتر از پرده هاي من . اختيار با من نيست ، كه بگويم ، بله ...
الف) « چرا كمال الملك مي گويد : اختيار با من نيست كه بگويم ، بله ؟
ب) چرا نويسنده در گذشته اشتباهاتش را مربوط به خود مي داند ؟ 
1
 2ـ لغت و تركيب مشخص شده در بيت زير در چه معني به كار رفته اند ؟
ديگر برخاست مي شد مست مست        پاي كوبان برسر آتش نشست 5/0
 3ـ در بيت زير شاعر براي دل خود چه صفاتي را بر مي شمارد ؟
هر چند كه از آينه بي رنگ تر است       از خاطر غنچه ها دلم تنگ تر است 5/0
رديف سؤالات بارم
 4ـ عبارت معين شده را معني كنيد :
از شنيدن اسم شهر قند در دلم آب مي شد . 5/0
 5ـ در بيت : « شود آسان ز عشق كاري چند / كه بود نزد عقل بس دشوار » تقابل ميان چه چيزهايي ديده مي شود ؟ 5/0
 6ـ مفهوم كنايي « هميشه چشم نهاده بودي » را بنويسيد . 5/0
 7ـ در عبارت « پرده ي ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد . » به كدام صفت خداوند اشاره شده است ؟ 5/0
د خود آزمايي :
1ـ با توجه به فيلم نامه « كمال الملك » شخصيت ، تدين ، و « رضا خان » را چگونه ارزيابي مي‌كنيد ؟ 
5/0
 2ـ از عبارت « مشتي رندراسيم دادند كه سنگ زنند » چه پيامي را دريافت مي كنيد ؟ 5/0
 3ـ در بيت زير ، منظور از « پير و جوان » چه كساني است ؟
« چو نزديك گشتند پير و جوان         دو شير سرافراز و دو پهلوان » 5/0
 4ـ در داستان « گاو » شخصيت اصلي داستان كيست و زاويه ي ديد داستان چگونه است ؟ 5/0
 5ـ در بيت زير ، منظور از « تو » كيست ؟ و « فصل كردن » يعني چه ؟
« تو براي وصل كردن آمدي        ني براي فصل كردن آمدي » 5/0
 6ـ در بيت زير شاعر چه چيزي را شرط دست يابي به كيمياي عشق مي داند ؟
« جان گدازي اگر به آتش عشق         عشق را كيمياي جان بيني » 5/0
 7ـ محوري ترين پيام درس « كبوتران طوقدار » چيست ؟ 5/0
 8ـ در بيت « اي صبح دم ، ببين كه كجا مي فرستمت           نزديك آفتاب وفا مي فرستمت »
چرا شاعر صبح دم را پيك خود مي داند ؟ 25/0
 9ـ منظور « تاگور » در اين بخش شعر « آنان كـه فانوسشان را بر پشت مي بـرند / سـايه هاشان پيش پايشـان مي افتـد » منظـور از « آنان » چه كساني است ؟ 25/0
هـ دانش هاي ادبي (آرايه ها ـ تاريخ ادبيات ـ در آمدها ) :
1ـ دربيت زيركدام آرايه هاي ادبي به كار رفته است ؟
چه غم ديوار امت را كه دارد چون تو پشتيبان          چه باك از موج بحر آن را كه باشد نوح كشتيبان 
5/0
 2ـ با توجه به بيت « اي صبح دم ببين كه كجا مي فرستمت        نزديك آفتاب وفا مي فرستمت »
كدام آرايه هاي ادبي در بيت ديده مي شود ؟ 5/0
 3ـ نام يك اثر به شعر و يك اثر به نثر از « عطار نيشابوري » بنويسيد . 5/0
 4ـ آثار « جلال آل احمد » بيانگر كدام موقعيت اجتماعي ـ سياسي ايران است ؟ 5/0
 5ـ « مناجات نامه ي » خواجه عبدالله انصاري و حديقه الحقيقه سنايي هر يك جزء كدام حوزه ي ادبي عرفاني هستند ؟ 5/0
 6ـ در داستان منظور از عنصر « لحن » چيست ؟ 5/0
و شعر حفظي :
جاهاي خالي را پر كنيد :
1ـ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .          كز سنگ ناله خيزد روز وداع ياران  
5/0
 2ـ پيش صاحب نظران . . . . . . . . . . . . . . . باد است           بلكه آن است . . . . . . . . . . . . . كه ز ملك آزاد است  5/0
 جمع نمرات 20

 

 

 


باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : ادبيات فارسي
تخصصي (سالي ـ واحدي) رشته : ادبيات و علوم انساني  ساعت شروع : 8 صبح مدت امتحان : 90 دقيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 19/06/1381
دانش آموزان و داوطلبـان آزاد استـان سمنـان در امتحــانـات نهـايـي دوره تابستاني سـال تحصيلي 81- 80 اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي
سازمان آموزش و پرورش استان سمنان

رديف سؤالات بارم

1 معني  بيت ها و عبارت هاي پرسش هاي 1 تا 11 را به فارسي روان امروزي بنويسيد .
ياد آريد اي مهان ! زين مرغ زار                   يك صبوحي در ميان مرغزار 
5/0
2 گل ، دفتر اسرار خداوند گشوده است            صحرا ورق تازه اي از پند گشوده است  5/0
3 از درد سخن گفتن و از درد شنيدن               با مردم بي درد نداني كه چه دردي است  5/0
4 هم مرگ بر جهان شما نيز بگذرد                 هم رونق زمان شما نيز بگذرد 5/0
5 دو چشمش به سان دو نرگس به باغ             مژه تيرگي برده از پر زاغ 5/0
6 از نان و جامه خلق غني گشتي اربدي            از آرد يا ز پنبه تن ناتوان برف 5/0
7 طاقت سيمرغ نارد بلبلي            بلبلي را بس بود عشق گلي 5/0
8 هر كجا سرقه اي كردندي پاي در ميان نهادي و پي بيرون بردي 75/0
9 چون دمنه بديد كه شير در تقريب گاو چه ترحيب مي نمايد ، خواب و قرار از وي بشد . 75/0
10 « بي آن كه مخدوم خود را خيانتي كرد ، دل اين سلطان مسعود را نگاه داشت . » 1
11 كسي از متعلقان منش بر حسب واقعه مطلق گردانيد كه فلان عزم كرده است كه بقيت عمر معتكف نشيند . 1
12 بيت زير كدام مفهوم قرآني را تداعي مي كند ؟
از پي هر شكست پيروزي است            از دل شب ، سپيده مي آيد 5/0
13 چرا شاعر در بيت زير جهان را سر به سر آيينه مي داند ؟
جهان را سر به سر آيينه مي دان         به هر يك ذره اي صد مهر تابان 5/0
14 در عبارت زير پيام نهايي سعدي چيست ؟
باد خزان را بر ورقش دست تطاول نباشد . 5/0
15 در جمله ي زير « ردا بر سر كشيدن » بيانگر چه حالتي از طبيب است ؟
« طبيبي را ديدند كه هر گاه به گورستان رسيدي ردا بر سر كشيدي . » 5/0
16 منظور از « تركي تازي كردن » در بيت زير چيست ؟
طوي مرده چنان پرواز كرد        كافتاب شرق تركي تاز كرد 5/0
17 تغيير دادن جاي تكيه در كدام كلمه ي بيت زير ، باعث تغيير معنا مي شود ؟
« فمري ريخته بالم به پناه كه روم                تا به كي سر كشي ، اي سرو خرامان از من ؟ » 5/0
18 مقصود از « خوكان » و « قيمتي در لفظ دري » در بيت زير چيست ؟
من آنم كه در پاي خوكان نريزم         مر اين قيمتي در لفظ دري را 5/0
19 بيت زير اشاره به چه ماجرايي است ؟
دلم شكسته تر از شيشه هاي شهر شماست        شكسته باد كسي كاين چنينمان مي خواست 5/0
20 در بيت « عبير آميز انفاس بهاري         زبور آموز كبك كوهساري » منظور از « عبير آميز انفاس بهاري » كيست ؟ 5/0

رديف سؤالات بارم
21 ابيات زير را بخوانيد و به پرسش هايي كه پس از آن مي آيد پاسخ دهيد .
اي كه پنجاه رفت و در خوابي                         مگر اين پنج روز دريابي
خجل آن كس كه رفت و كار نساخت                كوس رحلت زدند و بار نساخت
هر كه آمد عمارتي نو ساخت                          رفت و منزل به ديگري پرداخت
و آن دگر پخت همچنان هوسي                       وين عمارت به سر نبرد كسي
يار ناپايدار دوست مدار                                دوستي را نشايد اين غدار
اي تهيدست رفته در بازار                              ترسمت پر نياوري دستار
هر كه مزروع خود بخويد                              وقت خرمنش خوشه بايد چيد
1ـ مقصود از « يار ناپايدار » چيست ؟ (5/0)
2ـ كدام مصراع به اين مفهوم اشاره دارد ؟ هيچكس در اين دنيا به تمام آرزوهايش نمي رسد . (5/0)
3ـ با توجه به مفاهيم استعاري و كنايي واژه هاي مزروع ، خويد ، خرمن و خوشه چيدن ، مفهوم اصلي بيت پاياني را بنويسيد ؟ (1)
4ـ بيت زين كاروان سراي بسي كاروان گذشت/ ناچار كاروان شما نيز بگذرد ، با كدام بيت بالا تناسب معنايي بيشتري دارد ؟ (5/0) 5/2
22 در بيت زير كدام آرايه ي ادبي وجود ندارد ؟
در عدم هم ز عشق بويي هست         گل گريبان دريده مي آيد
الف) كنايه             ب) حسن تعليل                ج) استعاره مكينه               د) جناس 25/0
23 در بيت زير دو آرايه ي ادبي پيدا كنيد ؟
گر چه مورم ولي آن حوصله با خود دارم                كه ببخشم بودار ملك سليمان از من 5/0
24 اين آثار از كيست ؟        الف) فرج بعد از شدت                          ب) سوگ سياوش 5/0
25 نوع نثر كتاب « قصص الانبيا » چگونه است ؟ 25/0
26 نثري كه لبريز از تكلف و كاربرد آرايه هاي ادبي است ، به نحوي كه گاه معنا تحت تأثير لفظ قرار مي گيرد ، چه نام دارد ؟ 25/0
27 مترجم كليله و دمنه از عربي به فارسي كيست ؟ 25/0
28 خواندن سفر نامه ها چه شناختي از سرزمين ها به ما مي دهد ؟ 1
29 با توجه به عبارت زير معناي واژه هاي مشخص شده را بنويسيد ؟
« چه نيك در پرتو اين نام عالي ، معانيِ بديع يافته ، تراكيب نادر ، اساليب مستحسن ، مفاهيم جزيل . » 5/0
30 لغات مشخص شده در عبارت زير را مشخص كنيد :
خسرو و بزرگان و مغني ها و اهل طرب در كرجي ها نشسته اند . 5/0
31 معناي واژه ي مشخص شده ي زير را بنويسيد ؟
نفاط برق روشن و تندرش طبل زن               ديدم هزار خيل و نديدم چنين مهيب 25/0
32 فرو هشت در بيت مقابل چه معنايي دارد ؟          فروهشت گيسو از آن كنگره             كه يا زيد و شد تا به بن يك سره 25/0
33 واژه ي مقمر يعني چه ؟ « افسوني داشتم كه شب هاي مقمر پيشِ ديوارهاي توانگران بيستادمي و هفت بار بگفتمي شَولَم شَولَم » 25/0
34 لغت مشخص شده را معني كنيد .    به كاشانه ي صبيه منتقل كنيم . 25/0
35 جاي نقطه چين ها را با كلمات مناسب پر كنيد .
خوان كرم گسترده اي ، . . . . . . . . . . . . خويشم برده اي         گوشم چرا مالي اگر ، من گوشه . . . . . . . . . . . بشكنم  5/0
36 مصرع دوم بيت زير را بنويسيد :
سلسله موي دوست حلقه ي دام بلاست           . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5/0
 جمع نمرات 20

 


باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : ادبيات فارسي (3) رشته : علوم تجربي و رياضي‌ فيزيك ساعت شروع : 8 صبح مدت امتحان : 75 دقيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 19/06/1381
دانش آموزان و داوطلبان آزاد سراسر كشور در نيمسال اول سال تحصيلي 81- 1380 اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

رديف سؤالات بارم

1 الف) معني ابيات و عبارات زير را به فارسي روان بنويسيد . (4)
از دست و زبان كه بر آيد         كز عهده ي شكرش به در آيد ؟ 
5/0
2 بزد تير بر چشم اسفنديار           سيه شد جهان پيش آن نامدار 5/0
3 « حيات اين جماعت در بذل توجه و مرگشان در بي اعتناييه . » 5/0
4 روز دوشنبه هفتم صفر امير مسعود شبگير بر نشست و به كران رود هيرمند رفت .  5/0
5 راز نهان دارو خمش ور خمشي تلخ بود          آن چه جگر سوزه بود باز جگر سازه شود 1
6 گر بر سر خاشاك يكي پشه بجنبد          جنبيدن آن پشه عيان در نظر ماست 5/0
7 غمي به قدمت تاريخ درد انسان داشت         دلي به وسعت جغرافياي انساني 5/0

8 ب) واژه هاي مشخص شده ي زير را معني كنيد . (2)
دايه ي ابر بهاري را فرموده تا بنات نبات در مهد زمين بپرورد . 
25/0
9 « اين قدر مهمل گفت كه سر رشته ي امور از دستمون رفت »  25/0
10 تاريخ او را به داستاني دراز ماننده كردم . اين سخني گزاف نيست .  5/0
11 اين آشيانه آن قدر بديع بود كه ... 25/0
12 يك شبي پروانگان جمع آمدند          در مضيفي طالب شمع آمدند 25/0
13 مطوقه و يارانش مطلق و ايمن بازگشتند .  25/0
14 عزرائيل را بفرمود : برو ؛ اگر به طوع و رغبت نيايد ، به اكراه و اجبار برگير و بياور . 25/0

15 ج) درك مطلب : (2)
با توجه به عبارت « پرده ي ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد و وظيفه ي روزي به خطاي منكر نبرد . » كدامين صفت خداوند را توصيف مي‌كند ؟ 
5/0
16 منظور از بيت « بر قدم او قدمي مي كشيد        وز قلم او رقمي مي كشيد » چيست ؟ 5/0
17 « شاهين تيز بال افق هابودم ، زنبوري طفيلي شدم » بر چه مفهومي تكيه دارد ؟ 5/0
18 با توجه به عبارت « ابليس را چون در دل آدم بار ندادند و دست رد به رويش باز نهادند ، مردود همه ي جهان گشت ... » علت مردود بودن شيطان چيست ؟ 5/0

19 د) دانش هاي ادبي : (3)
منظور از زاويه ديد چيست ؟ 
5/0
20 آثار « جلال آل احمد » بيانگر كدام موقعيت سياسي و اجتماعي ايران است ؟ 5/0
21 كتاب « داستان داستان ها » از كيست ؟ نويسنده در اين كتاب رويارويي رستم و اسفنديار را چگونه تراژديي مي نامد ؟ 5/0
22 شكسپير در غزل واره ي « ترانه ي من » چه چيزهايي را ستوده است ؟‌ 5/0
23 كنايه را در بيت زير پيدا كنيد .
« ديگري برخاست مي شد مست مست       پاي كوبان بر سر آتش نشست » 5/0
24 زبان و قالب كتاب « كليله و دمنه » چگونه است ؟ 5/0

رديف سؤالات بارم

25 هـ ) خود آزمايي : (4)
داستان « گاو » داراي چه پيام هايي است ؟ 
75/0
26 از عبارت « مشتي رندراسيم دادند كه سنگ زنند » چه پيامي را مي‌توان استنباط كرد ؟ 5/0
27 با توجه به بيت :
« آفتاب /
         خار و خس مزرعه ي چشم تو »
چرا شاعر ، آفتاب را خار و خس چشم جانباز مي‌داند ؟ 5/0
28 با توجه به ابيات « اي صبح دم ، ببين كه كجا مي فرستمت        نزديك آفتاب وفا مي فرستمت
                      باد صبا دروغ زن است و تو راست گوي        آنجا به رغم باد صبا مي فرستمت »
1ـ به صبح دم چه مسئوليتي واگذار شده است ؟ (25/0)
2ـ چرا مسئوليت پيام رساني به صبح دم در مقابل باد صبا واگذار شده است ؟ (5/0) 75/0
29 در بيت « دوباره پلك دلم مي پرد ، نشانه ي چيست ؟      شنيده ام كه مي آيد كسي به مهماني »
به كدام اعتفاد عاميانه اشاره مي شود ؟ 5/0
30 منظور نويسنده از جمله ي « پس از عزيمت رضا شاه كه قبلاً رضا خان بود و بعدا هم رضا خان شد . » چيست ؟ 5/0
31 مقصود از بيت زير چيست ؟
« بر دل موسي سخن ها ريختند            ديدن و گفتن به هم آميختند » 5/0

 

 

باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : ادبيات فارسي (3) رشته : كليه رشته‌ها غير از  ادبيات و علوم انساني ساعت شروع : 8 صبح مدت امتحان : 75 دقيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 22/03/1379
دانش آموزان و داوطلبان آزاد سراسر كشور در خرداد ماه 1379 اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

رديف سؤالات بارم
1 معني كنيد :
موش بدين سخن التفات نمود  25/0
2 مصراع هر روز عاشورا و هر جا كربلا بود اشاره كدام روايت مشهور دارد . 5/0
3 واژه ي معين شده زير را معني كنيد .
سر سبزترين بهار تقديم تو باد            آواي خوش هزار تقديم تو باد 25/0
4 با توجه به عبارت « پرده ي ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد و وظيفه به خطا منكر نبرد . » كدامين صفات خداوند را توصيف مي‌كند ؟‌ 5/0
5 معني و مفهوم بيت زير را بنويسيد .
از دست و زبان كه برآيد        كز عهدي شكرش به در آيد ؟ 5/0
6 بيت زير را معني كنيد :‌
چو شد روز رستم بپوشيد گبر    نگهبان تن كرد بر گير ببر 5/0
7 الحاح يعني چه ؟
رستم چند بار به الحاح از شاهزاده مي‌خواهد . 25/0
8 مفهوم عبارت زير را بنويسيد ؟
حيات اين جماعت در بذل توجه و مرگشان در بي اعتناييه . 5/0
9 منظور از زاويه ي ديد چيست ؟ 5/0
10 آثار زير از چه كساني است ؟
جنگ و صلح                      چشم هايش                         كليدر 75/0
11 منظور از پاپي مي شد چيست ؟
مدير مدام پاپي مي شد و هي داد مي‌زد 25/0
12 معني كنيد :
نبشته آمد و به توقيع موكد گشت و مبشران برفتند . 75/0
13 منظور از عبارت « شمار آن به قيامت مرا بايد داد » چيست ؟ 5/0
14 لغت مشخص شده را معني كنيد :
بيهقي گاه نيز در عين كمال ايجاز حق مطلب را ادا كرده است . 25/0
15 با توجه به عبارت « مشتي رندراسيم دادند كه سنگ زنند » چه پيامي را مي‌توان استنباط كرد ؟ 5/0
16 تخلص مولانا در بيشتر غزلياتش چيست ؟ 25/0
17 معني و مفهوم كلمه معين شده را بنويسيد ؟
انس مردانه با شمشير آخته به سوي ميدان نبرد مي رفت . 25/0
 
 
رديف سؤالات بارم
18 منظور از « تخت و نگين » و « اهريمن » در بيت زير چيست ؟
فرمان رسيد اين خانه از دشمن بگيريد           تخت و نگين از دست اهريمن بگيريد 5/0
19 منظور از « لب ديوار دل » در بيت « شب دو صف از يا كريم ، بال به بال نسيم / از لب ديوار دلت پر كشيد .  5/0
20 معني واژه و تركيب زير را بنويسيد ؟‌
طي دو سه لمحه همه چيز را به خاكستر تبديل كرد .  25/0
21 مقصود از سر به مهر نامه در مصراع « اين سر به مهر نامه بدان مهربان رسان » چيست ؟ 5/0
22 در بيت زير چه آرايه‌اي ادبي وجود دارد ؟
اي هدهد صبا به سبا مي فرستمت        بنگر كه از كجا به كجا مي فرستمت 25/0
23 معني بيت زير را به فارسي روان بنويسيد ؟
بازگشت و دفتر خود را باز كرد         وصف او بر قدر فهم آغاز كرد 5/0
24 كتاب كليله و دمنه اولين بار به چه زباني ترجمه شد ؟ 25/0
25 در بيت زير چه آرايه‌اي ديده مي‌شود ؟
كنار تو لنگر گرفت كشتي عشق           بيا كه ياد تو آرامشي است طوفاني 5/0
26 مقصود از بيت « هنوز مي‌شنود آن صداي محزون / دلم به روشني آيه‌هاي قرآني چيست ؟ 5/0
27 معني واژه‌ي معين شده‌ي زير را بنويسيد ؟
به قول بيرجندي ها در اين شهر تنها يك « سرپري » زديم 25/0
28 واژه‌هاي معين شده را معني كنيد :
نه گرما نه سرما و نه بادهاي تند ـ كه گاهي قيه مي كشيدند ـ هيچ كدام اين ها را احساس نمي كرد. 25/0
29 منظور نويسنده از جمله ي « پس از عزيمت رضا شاه كه قبلاً رضا خان بود و بعدا هم رضا خان شد » چيست ؟ 5/0
30 معني كنيد :
گر به اقليم عشق روي آري             همه آفاق گلستان بيني 75/0
31 در بيت : شود آسان ز عشق كاري چند / كه بود نزد عقل بس دشوار » تقابل ميان چه چيزهايي ديده مي‌شود ؟ 5/0
32 با توجه به بيت پاسخ دهيد .
ملت عشق از همه دين ها جداست           عاشقان را ملت و مذهب خداست
مذهب عاشق چيست  5/0
33 عبارت معين شده را معني كنيد :
1ـ حق ـ تعالي چون اصناف موجودات مي آفريد ،‌ وسايط گوناگون در هر مقام بر كار كرد . 25/0
34 عبارت معين شده را معني كنيد :
جبرئيل گفت : خداوندا ، تو داناتري ، خاك تن در نمي دهد . 25/0
35 در عبارت زير چه آرايه‌ ادبي به كار رفته است ؟
درختان را به خلعت نوروزي قباي سبز ورق در بر گرفته 25/0
36 در مصراع « ولادت كه روزگاري از گوهر نور بود »
چرا شاعر ولادت را از گوهر نور مي‌داند ؟ 5/0
 جمع نمرات 15

 

 


باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : ادبيات فارسي (3) رشته : علوم تجربي و رياضي‌ فيزيك ساعت شروع : 8 صبح مدت امتحان : 75 دقيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 02/06/1379
دانش آموزان و داوطلبان آزاد سراسر كشور در تابستان 1379 اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

رديف سؤالات بارم
1 الف) تاريخ ادبيات و دانش هاي ادبي :
نوع نثر گلستان سعدي چگونه است ؟  25/0
2 در بيت زير ميان واژه هاي « ديوار امت » و « موج و بحر » چه نوع آرايه هايي ديده مي‌شود ؟
چه غم ديوار ملت را كه دارد چو تو پشتيبان        چه باك از موج بحر آن را كه باشد نوح كشتيبان 5/0
3 زمينه هاي اصلي هر حماسه كدامند ؟ 1
4 در بيت « جانان من برخيز و بر جولان برانيم            زان جا به جولان تا خط لبنان برانيم
كدامين آرايه ي ادبي ديده مي‌شود ؟ 5/0
5 پرويز خرسند اغلب درباره ي كدامين موضوعات مي نويسد ؟ 25/0
6 من كيستم و يك اثر از مهمترين آثارم چيست ؟
از جمله داستان پردازان و نمايش نامه نويسان معاصر هستم در سال 1314 در تبريز متولد شدم و در سال 1364 در لندن دار فاني را وداع نمودم . در طول بيست سال نويسندگيم ، طبع خود را در عرصه هاي گوناگوني چون داستان كوتاه ، رمان ، نمايش نامه ، فيلم نامه ، پانتوميم و تك نگاري آزمودم . 5/0
7 ب) با توجه به عبارات و ابيات ، معاني لغات و واژگان معين شده را بنويسيد .
چنين گفت رستم به آواز سخت              كه اي شاه شادان دل و نيكبخت 25/0
8 منت خداي را عزوجل كه طاعتش موجب قربت است . 25/0
9 گفت علي اي حال من نيز فرزند اين پدرم . 25/0
10 اگر يك روز با دلبر خوري نوش       كني تيمار صد سال فراموش 5/0
11 زاغي بر درختي گشن خانه داشت . 25/0
12 شاهين تيز بال افق ها بودم زنبوري طفيلي شدم به كنجي پناه بردم . 25/0
13 امير را يافتم آن جابر زبر تخت نشسته ،‌ پيراهن توزي در بر داشت . 25/0
14 ج) معني ادبيات و عبارات زير را به فارسي روان بنويسيد .
هر نفسي كه فرو ميرد ممد حيات است و چون بر آيد مفرح ذات 5/0
15 اين نمط بيهوده مي گفت آن شبان 25/0
16 نبندد مرا دست چرخ بلند 5/0
17 سردي استاد از سنگيني نفسش پيداست . 5/0
18 مرا تا عشق صبر از دل براندست            بدين اميد جان من بماندست 75/0
19 من از مثل اين واقعه ايمن نتوانم بود  25/0
20 زي تير نگه كرد و پر خويش بر او ديد           گفتا ز كه ناليم كه از ماست كه بر ماست 5/0
21 خدا ، نه براي خورشيد       و نه براي زمين       بلكه براي گل هايي كه برايمان مي فرستد چشم به راه پاسخ است . 75/0
 
 
 
رديف سؤالات بارم
22 د) درك مطلب :
با توجه به ابيات « تو را در دل درخت مهرباني         به چه ماند ؟ به گلزار خزاني
                      برهنه گشته و بي بار مانده            گل و بركش برفته خار مانده »
منظور از « گل و برگش برفته خار مانده » چيست ؟ 5/0
23 با توجه به ابيات « اي صبح دم ، ببين كه كجا مي فرستمت     نزديك آفتاب وفا مي فرستمت
                      باد صبا دروغ زن است و تو راست گوي    آنجا به رغم باد صبا مي فرستمت »
1ـ به صبح دم چه مسئوليتي واگذار شده است ؟ (5/0)
2ـ چرا مسئوليت پيام رساني به صبح دم در مقابل باد صبا واگذار شده است ؟ (5/0) 1
24 با توجه به بيت « آب چه دانست كه او گوهر گوينده شود        خاك چه دانست كه او غمزه غمازه شود »
منظور كلي شاعر چيست ؟ 5/0
25 هـ خود آزمايي :
مصراع « همه دل پر از باد و لب پر زپند » بيانگر چه حالتي است ؟ 5/0
26 در عبارت : نو روز تجديد خاطره ي خويشاوندي انسان با طبيعت است هر سال اين فرزند فراموشكار ، مادر خويش را از ياد مي برد » منظور از  مادر چيست ؟ 5/0
27 با توجه به دو بيت به سوالات طرح شده پاسخ دهيد :
« يك شبي پروانگان جمع آمدند              در مضيفي طالب شمع آمدند
جمله مي گفتند : مي بايد كي                 كاو خبر آرد ز مطلوب اندكي
مراد از « شمع » و « مطلوب » در دو بيت فوق چيست ؟ 5/0
28 شعر « قرآن مصور » در چه قالبي است ؟ يك ويژگي آن را بنويسيد ؟ 5/0
29 مقصود از بيت « روي كسي سرخ نشد بي مدد لعل لبت          بي تو اگر سرخ بود از اثر غازه شود » 5/0
30 منظور از « تاج » و « خسوف هاي كژخيم » در ابيات زير چيست ؟
ولادت كه روزگاري از گوهر نور بود /. به سوي بلوغ مي خزد و آن گاه كه تاج بر سر نهاده اند / خسوف هاي كژخيم شكوهش را به ستيز بر مي خيزند .  1
31 چرا داستان گلدسته ها و فلك نوشته آل احمد داستاني نمادين است ؟ 5/0
 جمع نمرات 15
 

 

 


باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : ادبيات فارسي (3) رشته : علوم تجربي و رياضي‌ فيزيك ساعت شروع : 10:30 صبح مدت امتحان : 75 دقيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 19/10/1379
دانش آموزان و داوطلبان آزاد سراسر كشور در نيمسال اول سال تحصيلي 80-1379 اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

رديف سؤالات بارم
1 الف) لغات و تركيبات مشخص شده زير را معني كنيد :
1ـ منت خداي را عزوجل كه طاعتش موجب قربت است ..
2ـ « اين قدر مهمل گفت كه سر رشته ي امور از دستمون رفت .»
3ـ بيهقي گاه نيز در عين كمال ايجاز حق مطلب را ادا كرده است .
4ـ هميشه سبز و نغز و آبدار است          تو پنداري كه هر روزش بهار است
5ـ كبوتران فرمان وي بكردند و دام بركندند و سر خويش گرفت
6ـ اين ره ، آن زاد راه و آن منزل          مرد راهي اگر بيا و بيار 2
2 ب) ابيات و عبارات زير را به نثر روان گزارش كنيد :
1ـ « بوسهل زوزني بر خشم خود طاقت نداشت ،‌ برخاست ، نه تمام و برخويشتن مي ژكيد . » (1)
2ـ وقت است تا برگ سفر بر باره بنديم         دل بر عبور از سد خار و خاره بنديم  (5/0)
3ـ آفتاب ، خار و خس مزرعه چشم تو / آبشار / موج فرو خفته اي از خشم تو  (75/0)
4ـ كبوتران اشارت او را امام ساختند و راه بتافتند . (5/0)
5ـ بر بال عقاب آمد تير جگر دوز        وز ابر مر او را به سوي خاك فرو كاست (75/0)
6ـ اين سر نه سامان پذيرد و ين غم نه پايان پذيرد         يك نيم شب پر نگيرد تا مرغ آه من و تو (5/0) 4
3 ج) درك مطلب :
1ـ گفت : « به خاطر داشتم كه چون به درخت گل رسم ، دامني بر كنم هديه اصحاب را چون برسيدم ، بوي گلم چنان مست كرد كه دامنم از دست برفت . »
دامنم از دست برفت يعني چه ؟ (5/0)
2ـ مفهوم بيت زير را بنويسيد ؟ (5/0)
در هر نفسي كه مي تپي اي دل من       يادت نرود اجازه از عشق بگير
3ـ با توجه به بيت به سوال پاسخ دهيد . « تا به جايي رساندت كه يكي        از جهان و جهانيان بيني »
شاعر در اين بيت به چه چيزي اشاره مي‌كند ؟ (25/0)
4ـ با توجه به بيت به سوالات طرح شده پاسخ دهيد :
« دريا دلان راه سفر در پيش دارند         پا در ركاب راهوار خويش دارند »
مراد از « دريا دلان » چه كساني هستند ؟ (25/0)
مراد از « پا در ركاب راهوار خويش دارند » چيست ؟ (5/0)  2
4 د) خودآزمايي :
1ـ آيا داستان «‌گل دسته هاي فدك » داستاني نمادين است ؟ چرا (5/0)
2ـ در عبارت زير منظور از جمله « در عهده اين نشوم » چيست ؟ (25/0)
« من اين نپذيرم و در عهده اين نشوم . »
3ـ منظور از « روزه به دهن » در عبارت زير چيست ؟ (25/0)
علف نايافت و ستوران لاغر و مردم روزه به دهن ، در راه 4
رديف سؤالات بارم
 4ـ با توجه به « جهان قرآن مصور است / و آيه ها در آن / به جاي آن كه بنشينند ، ايستاده اند / درخت يك مفهوم است ... » (5/0)
« درخت يك مفهوم است » يعني چه ؟
5ـ با توجه به بيت ، به سوالات طرح شده پاسخ دهيد ؟
« وداي پر از فرعونيان و قبطيان است          موسي جلودار است و نيل اندر ميان است . »
مراد از « فرعونيان » چه كساني است ؟ (25/0)
مراد از « نيل اندر ميان است » چيست ؟ (5/0)
6ـ مراد از « نامه سر به مهر » در «‌اين سر به مهر نامه بدان مهربان رسان » چيست ؟ (5/0)
7ـ در بيت : « بشكن دل بي نواي ما را اي عشق           اين ساز ، شكسته اش خوش آهنگ تر است » (75/0)
شاعر چرا دل هاي شكسته را خوش آهنگ تر مي‌داند ؟
8ـ با توجه به بيت زير به سوال پاسخ دهيد ؟ (5/0)
« جان گدازي اگر به آتش عشق         عشق را كيمياي جان بيني »
شاعر چه چيزي را شرط دست يابي به كيمياي عشق مي داند ؟ 
5 هـ ) دانش هاي ادبي (تاريخ ادبيات و آرايه هاي ادبي)
1ـ نوع نثر گلستان سعدي چگونه است ؟ (25/0)
2ـ كدام منظومه غنايي همواره سرمشق شاعران بزرگ براي سرودن داستان هاي عاشقانه بوده است ؟ (25/0)
3ـ زبان « خاقاني »در سرودن قصيده و غزل چگونه بوده است ؟ (5/0)
4ـ كتاب (كوير) نوشته كدام نويسنده است ؟ (25/0)
5ـ عرفان در آغاز كدام قرن و با ظهور كدام شاعر موضوع عمده ي اشعار شاعران گرديد ؟ (5/0)
6ـ در عبارت زير يك شبكه مراعات نظير پيدا كنيد ؟ (5/0)
« درختان را به خلعت نوروزي قباي سبز ورق در بر گرفته . »
7ـ در بيت زير دو آرايه ادبي بيابيد : (75/0)
« مردي نهان با روح هم پيمان نشسته           مردي به رنگ نوح در طوفان نشسته » 3
 جمع نمرات 15

 

 

 


باسمه‌تعالي

نام درس : زبان فارسي (3) رشته : علوم تجربي و رياضي فيزيك مدت امتحان : 75 دقيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 14/10/1382

رديف سؤالات


1 بخش دستور
با توجه به جمله ي « جواني اسفنديار ، فزوني نيروي رستم را خنثي مي كند . » به پرسش هاي زير پاسخ دهيد .
الف) گروه اسمي « فزوني نيروي رستم » از چند تكواژ تشكيل شده است ؟
ب) نقش گروه هاي اسمي مشخص شده را بنويسيد ؟
ج) واژه ي « اسفنديار » چند واج دارد ؟
2 فعل « فهميد » را با حفظ شخص به گذراي سببي تبديل كنيد .
3 فعل « ادامه داد » را در ساختار يك جمله  به كار برده و ساده يا مركب بودن آن را نشان دهيد .
4 هر يك از جملات زير چند جزئي هستند ؟ آنها را زير نمودار ببريد .
الف) او خود را عاقل مي پندارد .                    ب) معرفت يعني كمال انساني
5 متمم اسمي جمله ي زير را مشخص كنيد .
اصرار بر بيان واقعيت ها هميشه عاقلانه نيست .
6 چرا نمي توان نهاد جمله ي زير را حذف كرد ؟
ما ، مردم اين سرزمين ، سالهاست براي آزادي مي جنگيم .
7 در هر يك از جملات زير حذف به چه قرينه اي صورت گرفته است ؟
الف) از گرسنگي مردم به كه از نان فرو مايگان سيرشدن .
ب) من از پنجره ي اتاقم او را در حياط خانه اش مي ديدم كه قدم مي زد و باغچه ها را آب مي داد .
8 تفاوت معنايي فعل « گرفت » را در دو جمله ي زير نشان دهيد و سپس مشخص كنيد هر جمله با توجه به اين فعل ها چند جزئي است ؟
الف) پليس مجرم را گرفت                          ب) هنگام دويدن ناگهان عضلات پايم گرفت .
9 زمان افعال مشخص شده را در نوشته ي زير مشخص كنيد .
صد اوج مي گرفت . سكوتي ملال انگيز همه جا دامن گسترده بود . كسي نمي داند كه آنها چه خواهند گفت .
10 فعل كدام جمله پيشوندي است ؟ چرا ؟
الف) او با من برخورد خوبي نداشت                  ب) آن دو قطار سرانجام به هم برخوردند .
11 جمله هاي زير را با گذرا كردن فعلشان بازنويسي كنيد .
دوستم با اتوبوس به ييلاق رفت و يك هفته در آنجا ماند .
12 گونه ي مودبانه ي كلمه اي را كه زير آن خط كشيده شده است . بنويسيد ؟
چه كسي به خانه ي ما آمده است .

1 بخش نگارش
مقاله ها از نظر شيوه ي نگارش به چند دسته تقسيم مي شوند ؟
2 در بازنويسي به چه نكاتي بايد توجه داشته باشيم ؟ (ذكر چهار مورد)
3 ابيات زير را به نثر باز گردانيد .
الف) اگر هوشمندي به معني گراي           كه معني بماند نه صورت به جاي
ب) خاتم ملك سليمان است علم            جمله عالم صورت و جان است علم

رديف سؤالات
4 اگر نوشته اي حاصل تاملات دروني ما باشد چه نام دارد ؟
5 روش هاي گرد آوري اطلاعات را نام ببريد ؟
6 تشريح چيست ؟
7 در نگارش زندگي نامه علاوه بر رعايت نكات فني رعايت چه نكات ديگر ضروري است ؟
8 جمله ي زير را ويرايش كنيد .
ادامه و تأكيد بر انجام چنين تمرين هايي باعث تقويت مهارت هاي نگارشي مي شود .

1 بخش زبان شناسي
كوچك ترين واحد صوتي زبان كه معنايي ندارد اما تفاوت معنايي ايجاد مي كند . . . . . . . . ناميده مي شود .
2 صورت هاي ممكن غير رايج گروه هاي اسمي را . . . . . . . . . . . ناميده اند .
3 آهنگ جملات زير را بنويسيد .
الف) علي به خانه مي رود ؟                   ب) انسان گرامي ترين آفريده ي خداست .
4 جايگاه تكيه را در واژه هاي زير مشخص كنيد .
شريف ـ مي نامم
5 كدام يك از قواعد زباني اجازه ي توليد جمله هاي زير را نمي دهد ؟
الف) ميز كتاب را بوييد .                  ب) من به من مي انديشم .
6 با الگوي هجايي زير يك تكواژ بسازيد .
(صامت + مصوت + صامت)
7 جايگاه درنگ ميان واژه اي را در عبارت زير مشخص كنيد .
او به ياد داشت كه چه بگويد
8 مقصود از واحدهاي زبر زنجيري زبان چيست ؟

1 بخش املا و بياموزيم
در كدام يك از واژه هاي زير « ان » نشانه ي جمع است ؟
بيگانگان ـ كندوان ـ سپاهيان ـ شادان
2 املاي صحيح كلمات نادرست جمله هاي زير را بنويسيد .
الف) همه ي بچه ها به او احسن گفتند .
ب) مس سر و پا از اعمال وضو است .
3 كدام يك از كلمات زير از نظر املايي نامطابق است ؟
انبار ـ فتيله ـ انابه ـ مجتمع
4 صامت هاي ميانجي كلمات زير را مشخص كنيد .
سبزيجات ـ پختگي
5 شكل درست همزه را در كلمات زير بنويسيد .
ملج / ء /             م / ء / انست
6 چرا شكل گفتاري و نوشتاري واژه هاي زير با هم متفاوت است ؟
خواندني ـ خواري

 

 

باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : زبان فارسي (3)  رشته : علوم تجربي و رياضي فيزيك ساعت شروع : 8صبح مدت امتحان : 80 دقيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 12/03/1383
دانش آموزان و داوطلبان آزاد استان سمنان در امتحانات نهايي نوبت دوم
سال تحصيلي 83- 1382 سازمان آموزش و پرورش استان سمنان

رديف سؤالات بارم

1 الف : زبان شناسي
چرا توليد واحدهاي زباني زير غير ممكن است ؟
الف) چرا تو ، تو را سرزنش كردي ؟                 ب) رستم ، حماسه ي و سهراب 
5/0
2 چرا واج هاي / ت / ، / د / نمي توانند بدون فاصله در كنار يكديگر قرار بگيرند ؟ 5/0
3 چهار مورد از مهم ترين اطلاعاتي را كه فرهنگ لغت براي يك واژه به دست مي دهد ، نام ببريد . 1
4 واژه هاي رو به رو چه معنايي دارند و چگونه ساخته شده اند ؟               نزاجا              ساف 1
5 اساسي ترين نقش زبان را در ميان افراد يك جامعه زباني بنويسيد ؟ 25/0
6 اگر در خلوت خود آهسته و بي صدا با خود سخن بگوييم ، كدام نقش زبان را به كار برده ايم ؟ 25/0
7 ما براي آفرينش ادبي از چه اصول ، قواعد و ضوابطي كمك مي گيريم ؟ 5/0

8 ب : دستور
هسته و تعداد واژه هاي گروه اسمي « همان آدم هاي ديروزي » را تعيين كنيد .  
5/0
9 واژه ي (دفترچه) چند تكواژ و چند واج دارد ؟ 5/0
10 چرا در جمله ي روبه رو نهاد با فعل مطابقت ندارد ؟         « سنگ ها از كوه غلتيد . » 5/0
11 جملات زير چه نوع جمله اي هستند ؟
1ـ توقف ممنوع           2ـ زندگي يعني عقيده            3ـ كار يعني خلاقيت و سازندگي        4ـ زيارت قبول 1
12 بدل و معطوف را در عبارت زير مشخص كنيد .
هر كه با شعر كهن و نو آشنايي داشته باشد ، يقين دارد كه نيما يوشيج ، سراينده ي افسانه ، فرزند معنوي نياكان سخن پرداز ماست .  5/0
13 شاخص در جمله ي : (دكتر جوادي ، استادِ خوبي است) كدام واژه است ؟ 5/0
14 در گروه اسمي رو به رو مميز را مشخص كنيد و نمودار آن را رسم كنيد .       « سه تخته فرش » 75/0
15 يك كلمه ي مناسب ، بر اساس هر يك از الگوهاي زير بسازيد :
الف) اسم + انه  ←  صفت يا قيد             ب) اسم مشتق + اسم  ←  اسم 5/0
16 يك اسم مشتق و يك صفت مشتق بنويسيد كه از تركيب « بن ماضي + ار » ساخته شده باشد .  5/0
17 در عبارت زير كدام ويژگي جمله در متون قديم نمايان است ؟
« مرد آن بْود كه در ميان خلق بنشيند و برخيزد و بخورد و بخُسبد و بخرد و بفروشد . » 5/0
18 در عبارت : « اي عزيز ، عيب كسان مي پوش » نوع فعل مشخص شده را از نظر دستور تاريخي بنويسيد .  25/0
19 زمان فعل هاي مشخص شده را بنويسيد .
الف) ديگري به زور بازو نان خوردي        ب) آن شنيدستي كه در اقصاي غور          ج) يك مشكلت مي بپرسم بگوي 75/0
20 « شدن » در هر يك از نمونه هاي زير به چه معنايي است ؟
الف) شد آن كه اهل نظر به كرانه مي رفتند .                   ب) بشد سوي آب و سر و تن بشست . 5/0

رديف سؤالات بارم
21 در هر يك از عبارات زير ، حرف « را » چه معنايي دارد ؟
الف) همه ، قصه ي خويش موسي را گفتند .     
ب) او را دلارام نام است .     
ج) بي هنران مر هنرمندان را نتوانند كه ببينند . 75/0

22 ج : نگارش
بيان نمايش ها معمولاً دو نوع است نام ببريد ؟ 5/0
23 مهم ترين مسئله اي كه نوشته را از صداقت و صميميت دور مي كند ، چيست ؟ 5/0
24 در هر يك از جمله هاي زير كدام يك از صور خيال (آرايه ها) عامل زيبايي و گيرايي شده است ؟ (هر عبارت يك آرايه كافي است)
الف) سيل حرف ها بود كه از دهانش طغيان مي كرد .
ب) درخت ها سر تكان دادند ؛ انگار نق زدند : ما كه حمام نرفته ايم .
پ) لب گشود ، مرواريد و در بود كه مي ريخت .
ت) صداي گريه ي زن سكوت سرخ را همچون روسري كهنه ي سرخي جر مي داد . 1
25 اگر نوشته ي ما سراسر گرفته شده از نوشته هاي ديگران باشد ، در اين صورت چه ايرادي خواهد داشت ؟ 5/0
26 پايه و اساس باز آفريني چيست ؟ 25/0
27 مقصود از امروزي كردن نوشته هاي قديمي چيست ؟  5/0
28 خنده ي حاصل از طنز چگونه است ؟ 5/0
29 براي پيدا كردن موقعيت جغرافيايي گذشته يا حال از كدام كتاب هاي مرجع بايد استفاده كرد ؟ 25/0
30 دايره المعارف چيست ؟ 5/0
31 جمله ي زير را ويرايش كنيد . 
« اين مسئله در آنجا مطرح و مورد بررسي قرار گرفت . » 5/0

32 د :املا و بياموزيم .
آهنگ هر يك از جمله هاي زير چگونه است ؟
الف)  از چه لباسي خوشتان مي آيد ؟               
ب) آيا در مسابقات ورزشي شركت كرده ايد ؟ 5/0
33 در واژگان « دست گيره » و « سياست » كدام فرآيند واجي به وجود آمده است ؟ 5/0
34 در هر يك از واژه هاي روبه رو جاي تكيه را مشخص كنيد .         دانشمند          مي رويم  5/0
35 در كدام يك از كلمات زير « ان » نشانه جمع نيست ؟
« پاييزان ـ گياهان ـ نالان ـ دوستداران » 5/0
36 املاي كدام گروه از كلمه ها غلط است ؟ درست آنها را بنويسيد .
اَجُل و تقدير  ـ سكّو و مِصتَبه  ـ آداب تشرف  ـ بُرُص و جْزام 1
 جمع نمرات 20

 

 


باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : زبان فارسي (3)  رشته : علوم تجربي و رياضي فيزيك ساعت شروع : 8صبح مدت امتحان : 80 دقيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 12/03/1383
دانش آموزان و داوطلبان آزاد استان سمنان در امتحانات نهايي نوبت دوم
سال تحصيلي 83- 1382 سازمان آموزش و پرورش استان سمنان

رديف سؤالات بارم

1 الف : بخش زبان شناسي (4 نمره)
قواعدي كه به ما كمك مي كند تا بتوانيم از تركيب تكواژها يا واژه هاي مناسب ، گروه هاي مناسبي بسازيم چه ناميده مي شوند ؟ 
25/0
2 در جمله ي « دانش آموزان خوب در درس موفق مي باشد . » كدام قاعده ي زباني رعايت نشده است ؟ 25/0
3 كدام يك از واژه هاي بيت زير كاملاً متروك شده است ؟
چو سوفارش آمد به پهناي گوش                   ز شاخ گوزنان بر آمد خروش 25/0
4 با استفاده از روش واژه سازيِ علايم اختصاري ، با گروه اسمي زير يك واژه ي جديد بسازيد.
« سازمان مطالعه و تدوين كتب دانشگاهي » 25/0
5 در زبان فارسي چه نوع واج هايي معمولاً نمي توانند بي فاصله در كنار يكديگر قرار بگيرند ؟ با ذكر مثال / 5/0
6 نوع آهنگ را در جمله هاي زير مشخص كنيد .
1ـ احمد به مدرسه مي رود ؟              2ـ دانش آموز درس را خوانده است . 5/0
7 تكيه در كدام هجاي كلمات مقابل قرار دارد ؟           الف) خريديم         ب) هوشمندانه 5/0
8 جمله ي زير را با كلمه هاي مناسب كامل كنيد .
هر عنصر زباني داراي دو معناي . . . . . . . . . و . . . . . . . . . است . 5/0
9 اصطلاح « حديث نفس » در نقش هاي زبان به چه معني است ؟ 5/0
10 در نمونه هاي زير كدام يك از چهار نقش زبان مطرح مي باشد ؟
الف) فلك به دست مردم نادان دهد زمام مراد             تو اهل فضلي و دانش همين گناهت بس
ب) اسامي پذيرفته شدگان دانشگاه ماه آينده اعلام مي شود .  5/0

11 ب : بخش املا و بياموزيم (3 نمره)
به حرف « واو » در واژه ي « خواندن » چه مي گويند ؟ 
25/0
12 جمله ي مقابل را ويرايش كنيد . « عده اي با خريد نان بيش از حد ، تفريط مي كنند . » 25/0
13 از بين واژه هاي مقابل كدام واژه دخيل نشان دار عربي است ؟           صفحه ، شخصاً ، سيدالشهدا ، عظيم  5/0
14 در هر مورد واژه هايي را كه تلفظ درست تر دارد ، مشخص كنيد .
الف) گَمان ، گُمان             
ب) بينُ‌المللي ـ بينْ المللي 5/0
15 شكل درست همزه / ء / را در كلمه هاي زير بنويسيد :
ملج / ء /              سـ / ء / ال 5/0
16 كدام يك از كلمات زير با توجه به معني آن نادرست نوشته شده است ؟
سفير = صدا          حايل = ترسناك         قدر = ارزش            نغز = دلكش 5/0
17 در واژه هاي زير كدام فرآيند واجي صورت مي گيرد ؟
دست بند ، منبر 5/0

رديف سؤالات بارم

18 ج : بخش نگارش (5 نمره)
جاي خالي را با كلمه ي مناسب پر كنيد .         « زندگي نامه » گونه اي از نوشته هاي . . . . . . . . . . . . . است . 
25/0
19 موضوع سرگذشت نامه ها چيست ؟ 5/0
20 لوح هاي فشرده يا ديسكت جزء كدام منابع تحقيق هستند ؟ 5/0
21 اساسي ترين شيوه ي طنز چيست ؟ 5/0
22 مولوي در داستان « كر و بيمار » از چه شيوه اي در طنز پردازي استفاده كرده است ؟ 5/0
23 در عبارت زير ، از چه آرايه اي براي توصيف ادبي استفاده شده است ؟
« باغبان محبت ، هميشه نگران پر پر شدن غنچه هاست . » 5/0
24 بيت زير را با جابه جايي مختصري به نثر بازگرداني كنيد.
« من از روييدن خار سر ديوار دانستم           كه نا كس كس نمي گردد بدين بالا نشيني ها » 5/0
25 عام ترين و رايج ترين راه تشريح چيست ؟ 5/0
26 جمله ي زير را ويرايش كنيد .
يكي از دلايل علاقه ي من به شعر نو اين است كه شما از شنيدن آن لذت مي بريد .  5/0
27 سه مورد از روش هاي گرد آوري اطلاعات را براي تحقيق بنويسيد .  75/0

28 ت : بخش دستور (8 نمره)
كلمه ي « بسيار » را طوري در جمله به كار ببريد كه « قيد صفت » واقع گردد .  
25/0
29 براي تركيب « اسم + انه ← اسم (مشتق) » يك نمونه ذكر كنيد .  25/0
30 واژه هاي « دانشگاه » و « مي نويسند » چند تكواژ دارند ؟ 5/0
31 فعل كدام عبارت درست است ؟ دليل پاسخ خود را توضيح دهيد .       
الف) هيئت گفتند .                   ب) هيئت گفت . 5/0
32 از مصدر « بستن » دوم شخص مفرد ماضي مستمر و مضارع اخباري بسازيد . 5/0
33 نوع افعال نوشته ي زير را از نظر ساختمان (ساده ، پيشوندي و مركب) بنويسيد .
بهار ، گره از شكوفه باز كرد و گل در آغوش چمن بشكفت . 5/0
34 اگر تنها اجزاي اصلي جمله را در نظر بگيريم يك جمله ي ساده حداقل و حداكثر چند جزء دارد ؟ 5/0
35 كلمه ي « خواهر » را طوري به كار ببريد كه يك بار شاخص قرار گيرد و بار ديگر هسته ي گروه اسمي باشد .  5/0
36 براي نقش تبعي « بدل » يك مثال ذكر كنيد .  5/0
37 واژه ي « نادرست » از تركيب چه اجزايي ساخته شده است ؟ 5/0
38 متمم اسم و وابسته ي وابسته ي جمله ي زير را بيابيد و نوع وابسته ي وابسته را بنويسيد .
گروهي از علماي علم اخلاق ، تعبيرهاي زيبا و مناسبي براي تربيت دارند .  75/0
39 واژه ي مقابل را بر اساس ترتيب اجزاي سازنده ي آن تا مرحله ي تكواژ تجزيه كنيد .          « نابينايي » 75/0
40 اجزاي تشكيل دهنده ي جمله زير را در نمودار درختي مشخص سازيد .
شقايق گلبرگ هايش را به دست باد سپرد . 1
41 واژه هاي زير را از نظر ساختمان (ساده يا مركب يا مشتق يا ...) بنويسيد .
دستگاه ـ سه گوش ـ دانشمند ـ ناخود آگاه 1
 جمع نمرات 20

 

 
 
باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : زبان فارسي تخصصي (3) (سالي ـ واحدي) رشته : ادبيات و علوم انساني ساعت شروع : 10:30 صبح مدت امتحان : 80 دقيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 24/03/1382
دانش آموزان و داوطلبان آزاد استان سمنان در امتحانات نهايي نوبت دوم
سال تحصيلي 82- 1381 سازمان آموزش و پرورش استان سمنان

رديف سؤالات بارم

1 الف : زبان شناسي
جمله ي « تو امروز تو را خواباندي ؟ » براساس كدام قاعده ي تركيب درست نيست ؟ 
25/0
2 چرا گروه اسمي « همه ي بلندِ ايران هاي كوه » صحيح نيست ؟ تركيب صحيح آن را بنويسيد ؟ 75/0
3 عبارت زير را كامل كنيد :
« از ميان صورت هاي مختلف هر واژه ، رايج تر را . . . . . . و بقيه را . . . . . . مي نامند . » 5/0
4 دو بخش نظام دستوري زبان را بنويسيد ؟ 5/0
5 فعل « بريد » در دو جمله زير داراي چه معاني و مفاهيمي است ؟
الف) كارد دستم را بريد .                  ب) از دوستم بريدم 5/0
6 كدام واژه هاي زير در گذشته وجود داشته اند و امروز با تغيير در حوزه ي معنايي به كار مي روند ؟
« مزخرف ، آزفنداك ، گاو ، سپر » 5/0
7 هر ارتباط زباني چه اهدافي را دارد ؟ 5/0
8 خوانندگان آفريده هاي ادبي براي درك آثار ادبي ناگزيرند از چه مواردي ياري بجويند ؟ 5/0

9 ب : املا و بياموزيم
در تلفظ هر كدام از واژگان زير كدام فرآيند واجي به كار رفته است ؟
قند شكن ، انبار ، زودتر ، خيابان   
1
10 پسوند « ان » در كدام يك از كلمات زير نشانه ي جمع نيست ؟
گيلان             زانوان            بهاران            چشمان 5/0
11 تلفظ و املاي كلمات مشخص شده در كدام جمله ها صحيح است ؟
الف) ايمان به خداوند انسان را از ذلت و لغزش دور مي دارد .
ب) نبايد متاع جواني را ارزان از دست بدهيم .
پ) حافظ در ادبيات ايران داراي مقام ارزشمندي است .
ت) او با فراق خاطر زندگي مي كرد .  5/0
12 هجاهاي كلمه ي دو تلفظي « روزگار » را يك بار به صورت دو هجايي و يك بار به صورت سه هجايي جدا كنيد و بنويسيد .  5/0
13 تكيه واژه هاي زير را مشخص كنيد .
الف) مي گويند                       ب) گفته بوديم  5/0


رديف سؤالات بارم

14 ج : نگارش
دو مرحله از مراحلي را كه براي نوشتن يك نمايش نامه ي خوب بايد در نظر داشت ، نام ببريد .  
5/0
15 انواع صور خيال را در نوشته هاي زير نشان دهيد .
الف) لب گشود مرواريد و در بود كه مي ريخت .                      ب) صدايش مثل مخمل نرم و لطيف بود
ج) بوي بهبود ز اوضاع جهان مي شنوم 1
16 وقتي محتوا و پيام يك نثر يا شعر قديمي به زبان ساده و قابل فهم مطرح شود ، اصطلاحاً به آن چه مي گويند ؟ 25/0
17 پايه و اساس باز آفريني چيست ؟ 25/0
18 نويسندگان براي ساخت طنز از چه شيوه هايي استفاده مي كنند ؟ دو مورد را نام ببريد ؟ 5/0
19 عبارت زير را ويرايش كنيد :
در نقد و برسسِ افكار و زندگيِ دانشمندان بايد تخصصِ علمي و از هر گونه اظهار نظرِ ذوقي پرهيز كرد .  5/0
20 كدام زندگي نامه اثر رضا قلي خان هدايت است ؟
الف) ريحانه الادب           ب) نامه ي دانشوران            ج) مجمع الفصحا                 د) تاريخ رجال ايران 25/0
21 فهرست كتاب هاي چاپي از كيست ؟ 25/0
22 چرا نبايد در يك نوشته ي امروزي از واژگاني مثل : سگاليدن ، چنبر و... استفاده كرد ؟ 5/0
23 واژه « دل » را يك بار در معني واقعي و يك بار در معني مجازي آن به كار ببريد . 5/0
24 جمله هاي زير را ويرايش و نشانه گذاري كنيد . (دو مورد)
« او روز گذشته از سمت خود استيفا كرد » 5/0

25 د : دستور
هسته ي گروه « هر چهار كتاب سودمند شما » چيست ؟ 
5/0
26 كوچك ترين واحد صوتي زبان چه نام دارد ؟ 25/0
27 با استفاده از فعل « گرفت » يك فعل پيشوندي مناسب بنويسيد .  25/0
28 جمله ي دو جزيي زيرا با گذار كردن فعل آن بازنويسي كنيد :
« كتاب از روي ميز افتاد . » 5/0
29 با فعل « است » يك جمله اسنادي سه جزئي با متمم بسازيد . 5/0
30 نوع جمله ي استثنايي « زيارت قبول » را مشخص كنيد .  5/0
31 هر يك از شاخص هاي « آقا » و « مهندس » را در جمله اي به كار ببريد .  5/0
32 بدل و معطوف را در عبارت زير بيابيد و بنويسيد :
ابوعلي سينا ، نويسنده ي دانش نامه ي علايي ، با ابوريحان بيروني و ابوسعيد ابوالخير معاشرت داشت . 5/0
33 در گروه اسمي زير نقش وابسته ها را مشخص كنيد .
كتابِ خوبِ علي 5/0
34 يك كلمه ي مناسب ، بر اساس هر يك از الگوهاي زير بسازيد :
الف) اسم + انه  ←  صفت يا قيد
ب) اسم مشتق + اسم ← اسم 5/0
35 يك اسم مشتق و يك صفت مشتق بنويسيد كه از تركيب « بن ماضي + ار » ساخته شده باشد .  5/0
رديف سؤالات بارم
36 معادل امروزي فعل هاي مقابل را بنويسيد .  الف) خوردندي              ب) شنيدستي 5/0
37 در كدام گزينه ضمير متصل از جايگاه خود جا به جا شده است ؟
الف) شبي ياد دارم كه چشم نخفت
ب) چو آيد بر زمان خامه نامت
ج) شود از پرتوش رخشنده دفتر
د) همي آب شرمم به چهر آورد 5/0
39 جمله ي زير را به زبان امروزي بازنويسي كنيد .
ابراهيم ينال برادر كهين سلطان طغرل بود . 5/0
40 با توجه به بيت « كم آواز هرگز نبيني خجل           جوي مشك بهتر كه يك توده گل » « كه » چه مفهومي دارد و نقش نماي چيست ؟ 5/0
41 نوع دستوري حرف « را » را در ابيات زير ، مشخص كنيد .
الف) چو خندان شد و چهره شاداب كرد           و را نام تهمينه سهراب كرد
ب) اگر شب رسي روز را باز گرد                   بگويش كه تنگ اندر آمد نبرد 5/0
 جمع نمرات 20

 

 

 


باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : زبان فارسي تخصصي (3) (سالي ـ واحدي) رشته : ادبيات و علوم انساني ساعت شروع : 10:30 صبح مدت امتحان : 90 دقيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه ـ سالي واحدي تاريخ امتحان : 17/10/1381
دانش آموزان و داوطلبان آزاد استان سمنان در امتحانات نهايي دي ماه 1381 اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

رديف سؤالات بارم

1 الف : زبان شناسي
بر چه اساسي به كارگيري گروه اسميِ « عميق زمين » درست است ؟ 
25/0
2 چرا واج هاي / ت / ، / د / نمي توانند بدون فاصله در كنار يكديگر قرار بگيرند ؟ 5/0
3 جمله ي « تو امروز تو را خواباندي ؟ » بر اساس كدام قاعده ي تركيب صحيح نيست ؟ 25/0
4 چرا بخش واژگان زبان بيشتر دچار تغيير و تحول علمي ، صنعتي ، هنري و فرهنگي مي شود ؟ 75/0
5 در واژگان ذهني زبان ، اطلاع آوايي ناظر بر چيست ؟ 25/0
6 براي هر يك از دو واژه ي « پيكان » و « برگستوان » در گذر زمان چه وضعيتي پيش آمده است ؟ 5/0
7 در روش اشتقاق براي ساختن واژه ي جديد چگونه عمل مي شود ؟ 5/0
8 براي هر يك از اهداف « ارتباط زباني » يعني انتقال اطلاع « ايجاد حس هم زباني و هم دلي » جمله اي را مثال بزنيد . 1

9 ب : املا و بياموزيم ها
كدام جمله از نظر كاربرد قيد تأكيد صحيح نيست ؟ چرا ؟
الف) به درستي كه انسان يك موجود متفكر است .
ب) خانواده ها بي گمان در پرورش استعداد هاي فرزندان خود موثرند .
پ) اگر با برنامه درس بخواني ، بي شك موفق خواهي شد .  
75/0
10 كدام علامت جمع در فارسي بيشتر به كار مي رود ؟ 25/0
11 در هر يك از افعال زير تكيه روي كدام هجا است ؟
گفته ام ـ مي گويي 5/0
12 در زبان فارسي درنگ يا مكث با كدام يك از واحدهاي زير زنجيري گفتار ظاهر مي شود ؟ 25/0
13 در كدام واژه ها فرآيند واجي « كاهش » صورت گرفته است ؟
خيال ـ شنبه ـ دستكش ـ اجرا 5/0
14 اصطلاح « فاصله » و « نيم فاصله » نزد حروف چين ها براي چه مواردي به كار مي رود ؟ 5/0
15 در جمله ي « اين چه سختي و مشقت است كه تو از براي دانه اي بر خود نهاده اي . »
به جاي « از براي » حرف اضافه ي ساده پيدا كنيد .  25/0

16 ج : سوالات نگارش
متن زير مربوط به كدام نوع نوشته است ؟
مرد اول وحشت زده به حرف هاي او گوش مي دهد . زن او از آشپزخانه با يك فنجان قهوه بيرون مي آيد .
مرد اول : شما ... شما دارين منو تهديد مي كنين . الو ... الو ...
زن : كي بود  
5/0
17 در يك فيلم وقايعي را كه مثلاً بين ساعت 3 تا 5 بعداز ظهر اتفاق مي افتد ، اصطلاحاً چه مي گويند ؟ 25/0
18 چرا نبايد در يك نوشته ي امروزي از واژگاني مثل : سگاليدن ، چنبر و... استفاده كرد ؟ 5/0

رديف سؤالات بارم
19 در جمله ي « سينه با نسيم محبت شكفته مي شود . » چه آرايه هايي سبب زيبايي و تأثير نوشته شده است ؟ 5/0
20 بيان و محتوا و پيام يك نثر يا شعر قديمي را به زبان ساده و قابل فهم اصطلاحاً چه مي گويند ؟ 25/0
21 ساختمان يك اثر كهنه در چه صورتي به كلي تغيير مي كند ؟ 25/0
22 چه زماني مي توان به يك نوشته عنوان طنز داد ؟ 5/0
23 نام دو اطلس مشهور را بنويسيد ؟ 5/0
24 طرفين يك داد و ستد براي ضمانت قول نامه چه مي كنند ؟ 5/0
25 جمله زير از نظر نگارشي درست است يا نادرست ؟ علت درسي يا نادرسي آن را بنويسيد ؟
« وجود انسان با نگريستن در گل طراوت و تازگي مي يابد . » 75/0
26 چرا در همه ي نوشته هاي رسمي بايد امضاها يكسان و مشخص باشد ؟‌ 5/0

27 د : دستور زبان فارسي
تكواژه هاي جمله ي زير را كاملاً مشخص كنيد . (سه مورد صحيح اشاره شود)
سخن زيبايي از او شنيدم . 
5/0
28 با فعل « مي گفتند » جمله ي چهار جزئي « متمم و مسند دار » بسازيد .  5/0
29 يك جمله ي سه جزئي با مسند و يك جمله ي سه جزئي با متمم بنويسيد .  5/0
30 مضاف اليهّ مضاف اليه را در يك گروه اسمي بياوريد و نمودار آن را رسم كنيد .   5/0
31 ساختمان  فعل ها را در عبارت زير از نظر ساده ، پيشوندي و مركب بودن مشخص سازيد .
همين كه علي(ع) از خطاي عمرو بن عبدود چشم پوشيد ، آن مرد با تعجب به او نگاه كرد و در مقابل آن همه عظمت سر تعظيم فرود آورد . 75/0
32 در گروه اسمي زير نقش وابسته ها را مشخص كنيد .
كتاب خوب علي 5/0
33 نام اجزاي تشكيل دهنده ي واژه ي « دو بيتي » را بنويسيد و از هم جدا كنيد .  75/0
34 براي هر يك از ساخت هاي زير واژه اي مناسب بنويسيد .
الف) اسم + بن مضارع  ←  اسم                   ب) بن + وند + بن  ←  صفت 5/0
35 در جمله ي مقابل متمم اسم را مشخص كنيد : افتخار به دوستي با دانايان افتخار واقعي است .  5/0
36 نوع افعال مشخص شده را بنويسيد .
اگر چو غنچه فرو بستگي است كار جهان       تو هم چو باد بهاري گره گشا مي باش
هما وردت آمد مشو باز جاي         مبادا آن كه او كژي گزيند
هماره جوان بادي و تن درست 1
37 نقش نماي « را » در جمله هاي زير در چه معناهايي به كار رفته است ؟
و آن را ماندند تا كساني از اعيان كه رسيدني اند و در رسند و آفتاب زرد را امير به آب روان رسيد .  5/0
38 در مصراع « مشنو اي دوست كه غير از تو مرا ياري هست » حرف « را » نشانه چيست ؟ و معمولاً با چه فعلي همراه است ؟ 5/0
39 دو جمله ي زير را به شكل امروزين مرتب كنيد .
الف) « بياورم از حديث اين پادشاه بزرگ . »                      ب) « فاضلي يافتم او را سخت تمام . » 5/0
40 شكل امروزي فعل هاي دعايي زير را بنويسيد .
« كه رستم منم كم مماناد نام              نشيناد بر ماتمم پور سام » 5/0
 جمع نمرات 20

 


باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : زبان فارسي (3) (سالي ـ واحدي) رشته : علوم تجربي ـ رياضي فيزيك ساعت شروع : 8 صبح مدت امتحان : 70 دقيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 26/03/1381
دانش آموزان و داوطلبان آزاد استان سمنان در امتحانات نهايي نوبت دوم سال تحصيلي 81-1380 اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي


رديف سؤالات بارم

1 الف : نگارش : (5 نمره)
چرا جمله ي زير از نظر نگارشي نادرست است ؟
كليات لايحه ي بودجه در جلسه ي امروز مجلس مطرحو به تصويب رسيد 
5/0
2 مهم ترين و رايج ترين راه تشريح چيست ؟ 25/0
3 روش هاي گردآوري اطلاعات را براي نوشتن « زندگي نامه » بنويسيد . (4 مورد) 1
4 در بيت « يكي شكر گفت اندر آن خاك و دود        كه دكان ما را گزندي نبود » به جاي واژه هاي مشخص شده چه معادل هايي از زبان معيار امروزي قرار مي گيرد ؟ 75/0
5 با بهره گيري از چه عواملي نثر معمولي به نثر هنري تبديل مي شود ؟ چهار مورد ذكر كنيد . 1
6 اساس تمام شيوه هاي ساخت طنز بر چه چيزي استوار است ؟ 5/0
7 دايره المعارف به چه كتاب هايي گفته مي شود ؟ 5/0
8 قول نامه چيست ؟ 5/0

1 ب : دستور : (8 نمره)
هسته ي گروه اسمي « كتابِ درسي » را بيابيد و تعداد واج هاي هسته را نيز معين كنيد .  
1
2 فعل كدام عبارت درست است ؟ دليل و پاسخ خود را توضيح دهيد .
الف) هر كسي حرف زد                ب) هر كسي حرفي زدند 1
3 جمله ي زير را به كمك گذار كردن فعل (با رعايت زمان) به جمله ي چهار جزئي با مفعول و متمم تبديل كنيد . (شخص فعل اختياري است)
من درس را مي فهمم 1
4 با توجه به جمله هاي زير به سوالات پاسخ دهيد .
او چشم ها را آهسته باز كرد و گفت : « عاقبت اين نور مرا كور خواهد كرد . »
الف) يك نهاد ، يك مفعول و يك مسند مشخص كنيد .
ب) فعل مشخص شده چه زماني دارد ؟ 1
5 نام وابسته هاي پيشين مشخص شده را بنويسيد .
اين چند روز هفته 5/0
6 نوع وابسته هاي وابسته را بنويسيد و نمودار پيكاني آن را رسم كنيد :
يك دست استكان                    رنگ سبز چمني 1
7 واژه هاي زير را از نظر ساختمان (ساده يا مشتق يا مركب يا ...) بنويسيد .
چهار راه ـ آميزه ـ دانشسرا ـ بيابان 1
8  از بين واژه هاي « كردار ، خواستار ، گرفتار ، گفتار » كدام اسم و كدام صفت است ؟ 1

رديف سؤالات بارم
9 وندهاي واژه ي « ناهماهنگي » را مشخص كنيد . 5/0

1 ج : زبان شناسي : (4 نمره)
قواعد هم نشيني را تعريف كنيد .  
5/0
2 در توليد واحد زباني « خرس بر شاخه ي درختان لانه مي سازد » چه قاعده اي رعايت نشده است ؟ 5/0
3 تكيه ي واژه هاي « پروردگار ، مي رويم » در كجا قرار مي گيرند ؟ 5/0
4 با گذاشتن علامت « ، » در جاي مناسب عبارت زير را به دو گونه بنويسيد كه معاني متفاوت داشته باشد .
« او هر روز نامه اي مي خواند » 5/0
5 واژه هاي جديد به چند شيوه ساخته مي شوند ؟ نام ببريد . 1
6 چهار نقش اساسي تر زبان را فقط نام ببريد ؟ 1

1 د : املا و بياموزيم : (3 نمره)
واجِ ميانجي « نياكان ، سبزيجات » را مشخص كنيد .  5/0
2 املاي نادرست كلمات را در عبارات زير اصلاح كنيد .
الف) سلطنت بر اثر غفلت شاهان دچار فطرت مي شد .
ب) خداوند هر كه را بخواهد به زلت مي افكند . 5/0
3 شكل درست همزه / ء / را در كلمات زير بنويسيد .
الف) نشـ / ء / ت
ب) اشمـ / ء / زاز 5/0
4 كدام يك از واژه هاي زير « دو تلفظي » هستند ؟ بنويسيد . 5/0
5 نام فرآيندهاي واجي واژه هاي زير را بنويسيد .
الف) هگرز ←  هرگز
ب) شب پره ←  شپره 5/0
6 از واژه هاي زير كدام واژه ها ، « دخيل نشان دار عربي » هستند ؟‌ بنويسيد .
طبع ـ الغرض ـ نشر ـ لذا 5/0
 جمع نمرات 20

 

 

 


باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : زبان فارسي تخصصي (3) (سالي ـ واحدي) رشته : ادبيات و علوم انساني ساعت شروع : 8 صبح مدت امتحان : 90 دقيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 26/03/1381
دانش آموزان و داوطلبان آزاد استان سمنان در امتحانات نهايي نوبت دوم سال تحصيلي 81-1380 اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي


رديف سؤالات بارم

1 الف : زبان شناسي
چه عاملي سبب مي گردد كه هر فارسي زبان قواعد واجي زبان خود را بداند ؟  
25/0
2 جمله ي « تو امروز تو را خواباندي ؟ » بر اساس كدام قاعده ي تركيب صحيح نيست ؟ 25/0
3 در واژگان ذهنيِ زبان ، اطلاع آوايي ناظر بر چيست ؟ 25/0
4 منظور از ذخيرهاي زباني چيست ؟ 5/0
5 براي هر يك از دو واژه ي « پيكان » و « برگستوان » در گذر زمان چه وضعيتي پيش آمده است ؟ 5/0
6 كوچك ترين واحد صوتي زبان چه نام دارد ؟ 5/0
7 كدام گروه هاي اسمي جزء ذخيره هاي زباني هستند ؟
عبوسِ مغوم ـ ظلمت شب ـ آبيِ دريا ـ خيسِ شب 5/0
8 چرا توليد واحدهاي زباني زير ، غير ممكن است ؟
پرورش ، وزارت آموزش ، چجد ـ چرا تو ـ تو را سرزنش كردي 75/0
9 واژه هاي « دانش آموز » و « مي بيينمشان » هر كدام به ترتيب داراي چه تكواژ هستند ؟ 5/0

10 ب : املا و بياموزيم
كدام علامت جمع در فارسي بيشتر به كار مي رود ؟  
25/0
11 در جمله ي زير درنگ و تكيه روي كدام كلمه است ؟
« او هر روزنامه اي ، را مي خواند » 25/0
12 براي جمع بستن واژه ي ، « آشنا » چگونه بايد عمل كرد ؟ 5/0
13 با يك مثال فاصله و نيم فاصله را نشان دهيد .  5/0
14 معناي غير مستقيم هر واحد زباني چيست ؟ 5/0
15 شكل صحيح هر گروه از واژه هاي زير را مشخص كنيد .
(حرس كردن ، هرس كردن) ـ (سپاس گزار ، سپاس گذار) ـ (برحه ، برهه) ـ (موجه ، موجح) 1

16 ج : نگارش
بيان محتوا و پيام يك نثر يا شعر قديمي را به زبان ساده و قابل فهم اصطلاحاً چه مي گويند ؟ 
25/0
17 كدام نوع نقد در خواننده يا شنونده تأثير بيشتري دارد ؟ 5/0
18 در يك نمايش كدام نوع حركت مربوط به كارگردان و كدام مربوط به نويسنده است ؟ 5/0
19 در نوشته هاي ادبي بايد در انتخاب واژگان به چه نكاتي توجه كنيم ؟ (ذكر سه مورد كافي است) 75/0
20 به سؤالات زير پاسخ دهيد :
الف) در صورت جلسه چه مطالبي درج مي گردد ؟
ب) اسناد غير تجاري در چه صورتي رسميت مي يابند ؟ 1
 
رديف سؤالات بارم
21 يك استشهاد نامه بنويسيد و از همسايگان خود بخواهيد در مورد صحت مفقود شدن شناسنامه ي شما شهادت بدهند .  1
22 جمله هاي زير را ويرايش كنيد :
الف) اين طرح از دو مشكل اساسي رنج مي برد .
ب) هر نواري را سالي يك بار استفاده مي كنند .
پ) مي رفتيم كه دومين گل را از حريف دريافت كنيم .
ت) در هفته هاي اخير ، تجارت جهاني رونق بي سابقه اي را تجربه مي كند .  1

23 د : دستور
شاخص در جمله ي : « دكتر جوادي دكتر خوبي است » كدام واژه است ؟  25/0
24 در جمله ي زير متمم اسم را مشخص كنيد .
عيب جويي از ديگران كار پسنديده اي نيست . 25/0
25 براي احترام به جاي فعل هاي امر « بخوانيد ، بنويسيد ، بشينيد و... » چه فعلي را مي توان به كار برد ؟ 25/0
26 معادل امروزي فعل هاي زير را بنويسيد ؟
الف) بنوشتمي              ب) بديديمي 5/0
27 در نوشته ي « به نزديك من صلح بهتر كه جنگ » حرف « كه » در چه معنايي به كار رفته است ؟ 25/0
28 هسته ي گروه هاي اسمي زير را مشخص نماييد :
الف) دو دستگاه دوربين فيلم برداري .
ب) تاريخ معاصر ايران 5/0
29 فعل مجهول « گفته مي شود » را به معلوم تبديل كنيد و براي آن نهاد مناسبي بنويسيد .  5/0
30 از فعل هاي ساده ي « رفت » و « افتاد » فعل پيشوندي بسازيد . 5/0
31 شكل گذراي فعل هاي « افتاد و ماند » را بنويسيد . 5/0
32 با فعل « مي گفتند » جمله ي چهار جزئي « متمم و مسنددار » بسازيد . 5/0
33 با توجه به جمله ي « علي برادر احمد آمد » نقش « علي » و « برادر احمد » چيست ؟ 5/0
34 هسته و وابسته و وابسته ي وابسته را در گروه « كتابِ علومِ من » با نمودار نشان دهيد . 5/0
35 مميزهاي « فرش » و « ميز و صندلي » را در جمله هاي جداگانه به كار ببريد و با نمودار پيكاني آن را مشخص كنيد .  1
36 يك كلمه ي مناسب ، بر اساس هر يك از الگوهاي زير بسازيد :
الف) اسم + انه ← صفت يا قيد
ب) اسم مشتق + اسم ← اسم 5/0
37 شاخص « برادر » و « عمو » را در دو جمله ي جداگانه به كار ببريد . 1
38 موارد حذف را با ذكر نوع هر يك در عبارت زير نشان دهيد .
پروردگارا ، از گناهان ما در گذر ، تا در جهان ديگر نزد نيكوكاران شرمنده نباشيم . 5/0
 جمع نمرات 20

  
 

 


باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : زبان فارسي تخصصي (3) (سالي ـ واحدي) رشته : ادبيات و علوم انساني ساعت شروع : 8 صبح مدت امتحان : 90 دقيقه
سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه تاريخ امتحان : 12/10/1381
دانش آموزان و داوطلبان آزاد استان سمنان در امتحانات نهايي دوره تابستاني سال تحصيلي 81-1380 اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي
سازمان آموزش و پرورش استان سمنان 

رديف سؤالات بارم

1 الف : زبان شناسي
منظورا ز قاعده ي واجي چيست ؟ 
75/0
2 سطوح مطالعه ي واژگان زبان را بنويسيد ؟ 5/0
3 كدام بخش از زبان بيشتر دستخوش تغيير و دگرگوني است ؟ 25/0
4 واژه اي را بنويسيد كه هم معناي قديم را حفظ كرده است و هم معناي جديدي را پيدا كرده است ؟ 25/0
5 جمله زير با توجه به كدام قاعده تركيب زباني صحيح نيست ؟
« چوپانان ، آسمان آبي را رسانيدند . » 25/0
6 علامت اختصاري « اداره ي تداركات كاركنان ارتش جمهوري اسلامي ايران » را بنويسيد ؟‌ 25/0
7 جمله ي زير طبق كدام قاعده غلط است ؟
حسن صورت حسن را در آيينه ديد 25/0
8 اساسي ترين نقش زبان كدام است ؟ توضيح دهيد ؟ 1
9 با مصدر « پختن » دو جمله بنويسيد كه هر بار ، معناي فعل در ان جمله ها تغيير كند . 5/0

10 ب : املا و بياموزيم
واژه ي مشخص شده در كدام جمله ها با توجه به معني جمله درست است ؟
الف) هر فردي بايد قوانين كشور متبوعش را بپذيرد .
ب) آن چه در اين صفحات مستور است ، نتيجه ي انديشه و تفكر متعالي نويسنده ي آن است .
پ) استاد در آن شرايط دچار تعلم روحي عميقي گرديده بود .
ت) پدرش از انتصاب او به عنوان رئيس بسيار شادمان شده بود .  
5/0
11 كدام جمله ها به قيد تأكيد نياز ندارند ؟ 5/0
12 كدام نوع درنگ است كه رعايت نكردن آن سبب ابهام مي شود ؟ 25/0
13 در تركيب « جو ـ آب » براي آسان شدن تلفظ چه تغييري بايد انجام گيرد ؟ اين تغيير جزء كدام يك از فرآيندهاي واجي است ؟ 75/0
14 در جمله ي دُماغ بشر گنجايش خارق العاده اي دارد ، چرا كاربرد كلمه ي « دُماغ » صحيح نيست ؟ 5/0
15 مفهوم و آهنگ جمله ي « او را ديدي ؟ » چيست ؟ 5/0

16 ج : نگارش
پايه و اساس باز آفريني چيست ؟ 
25/0
17 به مجموعه اي كه شامل اطلاعاتي در زمينه ي همه رشته هاي دانش بشري يا رشته اي معين باشد ، اصطلاحاً چه مي گويند ؟ 25/0
18 اسناد رسمي در چه صورت جزء اسناد رسمي حقوقي به شمار مي رود ؟ 5/0
19 دايره المعارف ها جزء چه نوع منابع تحقيق به شمار مي روند ؟ 25/0
20 چرا نبايد از جمله اي نظير جمله ي زير استفاده كرد ؟
« افرادي من حيث لايشعر ، اسقاط وظيفه مي نمايند و جمهور ناس بايد مقابله ي شديده نمايند . » 5/0
رديف سؤالات بارم
21 يك استشهاد نامه بنويسيد و از همسايگان خود بخواهيد در مورد صحت مفقود شدن شناسنامه ي شما شهادت بدهند . ]از نوشتن هر گونه مشخصات جداً خودداري شود .[ 1
22 چرا عنوان « قول نامه » را براي اين نوع نوشته ها به كار مي برند ؟ 5/0
23 به طرز بيان نوشته زير اصطلاحاً چه مي گويند ؟
« ظرفي مرغي بريان در سفره ي بخيلي ديد كه سه روز پي در پي بود و نمي خورد ، گفت : عمر اين مرغ بعد از مرگ درازتر از عمر اوست پيش از مرگ . » 5/0
24 در عبارت زير كدام يك از انواع صور خيال را مي توان ديد ؟
« چنان مي نشيند كه گويي كوهي گران بر جاي نشسته است . » 25/0
25 در نمايش نامه ي سلمان فارسي « وجود پيرمرد خاركش ، گفت و گوي نجباي شهر با يكديگر و... » جزء كدام حوادث نمايش نامه است و چه تأثيري در نمايش دارد ؟ 5/0
26 جمله ي « خورشيد طلوع كرد . » را به كمك واژگان مناسب ديگر ، به يك جمله ي ادبي تبديل كنيد .  5/0
27 د : دستور زبان
از واژه هاي « را ، ديدم ، وقتي ، او ، برگشتم » يك جمله ي مركب بسازيد .  5/0
28 فعل هاي « گفته مي شد » و « برده خواهد شد » را به فعل معلوم تبديل كنيد .  5/0
29 تطبيق نهاد و گزاره در جملات داده شده زير چه تفاوتي دارند ؟
الف) مردم ايران عليه استكبار جهاني قيام كردند .                             ب) ملت ما هيچگاه از رهبران خود جدا نيست . 5/0
30 جمله اي بسازيد كه فعل « ترسيد » گذار به مفعول و متمم شود .  5/0
31 با فعل « ناميد » جمله ي بسازيد كه مفعول و مسند آن يكي باشد . 5/0
32 در جمله ي « علي و احمد آمدند » نقش احمد و علي را تعيين كنيد . 5/0
33 در جمله ي « رفته بودم درس بخوانم اما نتوانستم » نوع حذف و بخش حذف شده را تعيين كنيد .  5/0
34 مضاف اليهّ مضاف اليه را در يك گروه اسمي بياوريد و نمودار آن را رسم كنيد ؟ 5/0
35 جمله اي بنويسيد كه در آن مميز (وابسته ي وابسته) به كار رفته باشد ؟ 5/0
36 دو جمله ي زير را با شاخص هاي « دكتر » و « دايي » باز نويسي كنيد .
الف) فرهنگ لغت معين ، از فرهنگ هاي پر محتواي فارسي است .
ب) او به احمد ارادت بسيار داشت . 5/0
37  براي الگوهاي زير يك مثال بنويسيد ؟
الف) اسم + وند + بن = صفت                  ب) اسم + بن + وند = اسم 5/0
38 از تركيب « اسم + ي » يك صفت و يك اسم بسازيد . 5/0
39 از جهت دستور تاريخي كدام ويژگي مهم جمله در متن زير ديده مي شود ؟
« آن گاه برفتند و هيزم بياوردند و بر يك ديگر نهادند و نفت در زدند و ... » 5/0
40 در عبارت « شهري بود كه او را طور زمين مي خواندند » كاربرد ضمير « او » چه تفاوتي با كاربرد امروزي دارد ؟ 5/0
41 كدام ويژگي فعل در متون قديم در اين بيت وجود دارد ؟ شكل امروزين آن را بنويسيد ؟
« پسر گفتش اي بابك نامجوي      يكي مشكلت مي بپرسم بگوي » 5/0
42 معادل امروزي هر يك از فعل هاي زير را بنويسيد .
الف) خردمندان دانستندي كه نه چنان است .                  ب) و امير بس حليم و كريم بود ، جواب نگفتي . 5/0
 جمع نمرات 20

 

 


باسمه‌تعالي
 
سوالات امتحان نهايي درس : زبان فارسي (3) رشته : علوم تجربي و رياضي‌ فيزيك ساعت شروع : 10:30 صبح مدت امتحان : 90 دقيقه
سال سوم آموزش متوسطه شيوه نيم سالي ـ واحدي تاريخ امتحان : 26/10/1380
دانش آموزان و داوطلبان آزاد سراسر كشور در نيمسال اول سال تحصيلي 81-1380 اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

رديف سؤالات بارم
1 نگارش (6 نمره) :
1ـ جملات زير را ويرايش كنيد :
الف ) سارق را دستگير و به زندان بردند .
ب) يك افسر حفاظت دشمن يك گلوله در كرد و كله ي يكي از مخالفان را زد .  
1
 2ـ عام ترين و رايج ترين راه تشريح در نوشته هاي تشريحي چيست ؟ 5/0
 3ـ براي اينكه زندگي نامه اي حالت معمول و عادي نداشته باشد به چه گونه اي مي توان نوشت ؟ (ذكر يك مورد) 5/0
 4ـ بيت زير را با جابه جايي مختصري به نثر بازگرداني كنيد :
                       « شنيدم كه در تنگنايي شتر           بيفتاد و بشكست صندوق در » 1
 5ـ درباره ي خنده ي حاصل از طنز توضيح دهيد . (در يك سطر) 5/0
 6ـ دايره المعارف عنوان چه نوع كتابهايي است ؟ 5/0
 7ـ دو عاملي كه نثر معمولي را به نثر هنري تبديل مي كند نام ببريد . 5/0
 8ـ « استشهاد نامه » چه نوع نوشته اي است ؟ 5/0
 9ـ منظره اي را به دلخواه در يك بند (حداقل چهار سطر) توصيف كنيد .  1
2 دستور (8 نمره) :
1ـ تعداد تكواژهاي گروه « هر چهار كارگر ساده » را بنويسيد در اين گروه « هسته » كدام واژه است ؟ 
5/0
 2ـ تعداد واج هاي واژه ي « تاريخچه » را بنويسيد ؟  25/0
 3ـ كدام جمله از نظر مطابقت نهاد و فعل درست است ؟
الف) دسته ي عزاداران حسيني از مسجد حركت كردند .
ب) دسته ي اسكناس هزار توماني گم شد .  25/0
 4ـ از مصدر « شتافتن » مضارع اخباري ، دوم شخص مفرد بسازيد ؟  5/0
 5ـ زمان (با ذكر نوع زمان) فعل جمله ي زير را بنويسيد .
گاندي مظهر زندهي هندوستان شناخته شده است . 5/0
 6ـ جمله هاي زير چند جزئي هستند ؟
الف) ايران به دانشمندان خود مي نازد .
ب) گل هاي رنگارنگ جلوه بي مانندي به شهر مي دادند . 5/0
 7ـ شاخص و مميز را در جمله ي زير مشخص كنيد :
مرتضي از استاد جوهري دو جلد كتاب هديه گرفت . 5/0
 8ـ نام وابسته هاي وابسته را در گروه هاي اسمي زير بنويسيد :
هواي نسبتاً خوب         رنگ سبز زيتوني 5/0
 9ـ نام واژه هاي زير را از نظر ساختمان (ساده ، مشتق و...) بنويسيد :
چهار راه ـ آميزه ـ بيابان ـ دانشسرا 1
رديف سؤالات بارم
2 10ـ در واژه هاي « ناسپاس » و « گريه » وندها را مشخص كنيد .  5/0
 11ـ واژه ي « ناشكري » را بر اساس اجزاي سازنده ي آنها تا مرحله تكواژ تجزيه كنيد .  5/0
 12ـ با توجه به نوشته ي زير به سوالات دستوري پاسخ دهيد :
زمين به بهار نشست ؛ بهار گره از شكوفه باز كرد . نسيم در گيسوي بيدافشان فرو پيچيد .
الف) نقش اصلي واژه هاي « زمين » و « گره » را بنويسيد . (5/0)
ب) يك فعل ساده و يك فعل پيشوندي در نوشته ي بالا بيابيد . (5/0)
پ) بن مضارع « پيچ » را گذار كنيد . (25/0)
ت) بن مضارع « نشستن » را بنويسيد . (25/0) 5/1
 13ـ فعل « خورده بود » را با حفظ زمان مجهول كنيد .  5/0
 14ـ نهاد و گزاره ي جمله ي « عيدتان مبارك » را زير نمودار درختي بنويسيد .   5/0
3 زبان شناسي (3 نمره) :
1ـ كوچك ترين جزء (واحد) زبان چيست ؟ 
25/0
 2ـ در توليد واحد زباني « گنجشك كتاب مي خواند » چه قاعده اي رعايت نشده است ؟ 25/0
 3ـ زبان شناسان صورت هاي ممكن غير رايج گروه هاي اسمي را چه ناميده اند ؟ 25/0
 4ـ مهم ترين « واحدهاي زبر زنجيري گفتار » را نام ببريد ؟ 75/0
 5ـ « روش علايم اختصاري » در ساخت واژه هاي جديد چگونه است ؟ 5/0
 6ـ دو هدف از ارتباط زباني را در ميان افراد يك جامعه بنويسيد ؟ 5/0
 7ـ از ميان واژه هاي زير دو واژه اي كه با همان معناي قديم به حيات خود ادامه داده است مشخص كنيد :
يخچال ـ گريه ـ برگستوان ـ زيبايي 5/0
4 املاء و بياموزيم (3 نمره) :
1ـ املاي درست كلمات نادرست جمله هاي زير را بنويسيد :
الف) در گلستان سعدي سخنان نقض و دلكش فراوان است .
ب) مطاع گران بهاي جواني را ارزان نفروشيم . 5/0
 2ـ شكل درست همزه « ء » را در كلمات زير بنويسيد :
اشمـ  /  ء  /  زاز  ←
ملج  /  ء  /   ← 5/0
 3ـ صامت هاي ميانجي كلمات « دانايان » و « گرسنگان » را مشخص كنيد . 5/0
 4ـ تفاوت آوايي و املايي « سنبل » و « خواب » را مشخص كنيد . 5/0
 5ـ كداميك از تلفظ ها ترجيح دارد ؟ (عْمران ـ عِمران) و (كَرامت ـ كِرامت) 5/0
 6ـ نام فرآيند هاي واجي كه در كلمه هاي « انشا » و « يگانه » صورت گرفته است بنويسيد .  5/0
  

 


.: Weblog Themes By Pichak :.


تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک